เมื่อวันที่ 29 กันยายนที่ผ่านมา ประเทศบาร์เบโดสประกาศว่า ตั้งแต่วันที่ 30 พฤศจิกายน จะไม่ยอมรับพระราชินีอลิซาเบธแห่งอังกฤษเป็นประมุขของบาร์เบโดส และเปลี่ยนระบบเป็นประเทศสาธารณรัฐ

โดยก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายนที่ผ่านมา หนังสือพิมพ์ The Times ของอังกฤษเขียนถึงประเทศบาร์เบโดสที่จะไม่ยอมเป็น “ประเทศอังกฤษน้อย” อีกต่อไป และมีเนื้อหาที่ใส่ร้ายจีนเป็นการเฉพาะ

โดยผู้เขียนบทความดังกล่าวระบุว่า บาร์เบโดสทิ้งพระราชินีอลิซาเบธ และกำลังจะกลายเป็น “จีนน้อย” พร้อมโพสต์ภาพแสดงโครงการความร่วมมือระหว่างจีนกับบาร์เบโดส และตั้งชื่อให้กับภาพนี้ว่า “จีนกำลังจัดซื้อบาร์เบโดส”

การที่ The Times เข้าใจผิดเรื่องที่บาร์เบโดสประกาศเปลี่ยนระบบประเทศและขจัดลัทธิอาณานิคมว่าเป็น “การทิ้งอังกฤษ” เป็นเรื่องที่ผู้คนพอคาดเดาได้ แต่บทความดังกล่าวไม่สามารถชี้แจงได้เลยว่า เรื่องนี้เกี่ยวพันกับจีนอย่างไรกันแน่

ด้วยคำถามแบบชี้นำคำตอบของหนังสือพิมพ์ The Times ผู้ให้สัมภาษณ์คนแรกที่เป็นคนท้องถิ่นกล่าวต่อผู้สื่อข่าวว่า บาร์เบโดสจะกลายเป็น “จีนน้อย” ในอีกไม่นาน พร้อมกล่าวว่า เขาเองกังวลว่า บาร์เบโดสจะตกอยู่ในกับดักแห่งหนี้สิน และกลัวว่าประเทศบาร์เบโดสจะต้องกู้เงินไปตลอด เช่นเดียวกับผึ้งที่หลงใหลขวดน้ำผึ้งที่วางล่อ จนถูกคนจีนบังคับในที่สุด

ส่วนผู้ให้สัมภาษณ์คนที่สองที่เป็นคนท้องถิ่นเช่นกันบอกว่ารู้สึกเสียใจอย่างยิ่งต่อประเทศของตน “ยังไงพวกเราก็จะตกเป็นสิ่งของของผู้อื่นในที่สุด ไม่ใช่ของอาณาจักรอังกฤษ ก็เป็นของอาณาจักรจีน”

หลายปีมานี้ สื่อมวลชนตะวันตกมักมีคำกล่าวหาเช่นนี้เสมอ และยังสร้างคำใหม่ว่า “ลัทธิล่าอาณานิคมใหม่” ด้วย โดยพวกเขาเห็นว่า จีนกำลังใช้ฐานะของตน การคุกคามทางทหาร ตลอดจนโครงการช่วยเหลือทางเศรษฐกิจ หรือโครงการความร่วมมือที่มีเงื่อนไขเพิ่มเติม เพื่อพยายามควบคุมประเทศและเขตแคว้นโลกที่ 3 ที่เคยถูกประเทศตะวันตกยึดครองด้วยกำลังรุนแรง

แต่อันที่จริงแล้ว การที่สื่อมวลชนอังกฤษโจมตีจีนว่ากำลังล่าอาณานิคมโดยยกตัวอย่างประเทศบาร์เบโดสนั้น เป็นเรื่องที่ตลกมาก

ตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 อังกฤษก็ได้ยึดครองบาร์เบโดสด้วยกำลังรุนแรง หลังจากนั้น 200 ปี อังกฤษก็เข้ารุกรานจีนด้วยวิธีเดียวกัน

ในฐานะประเทศใหญ่เช่นกัน อังกฤษกับจีนต่างปฏิบัติต่อบาร์เบโดสอย่างไร ?

นอกจากการยึดครองบาร์เบโดสแล้ว สื่ออังกฤษเผยเมื่อปี 2018 ว่า รัฐบาลอังกฤษเคยใช้มาตรการดูถูกเหยียดหยามเป็นเวลานานต่อผู้อพยพชาวแคริบเบียนและครอบครัวที่เข้ามาอยู่ในอังกฤษ โดยได้จับกุมอย่างผิดกฎหมายหรือไล่ผู้อพยพเหล่านี้ออกจากประเทศ ซึ่งรวมถึงผู้อพยพจากบาร์เบโดส เหตุการณ์นี้เป็นที่รู้กันในชื่อว่า “เหตุการณ์อื้อฉาว Windrush”

อีกด้านหนึ่ง จีนได้ลงทุนก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกอย่างกว้างขวางที่บาร์เบโดส ซึ่งโครงการเหล่านี้ส่วนใหญ่เพื่อช่วยบาร์เบโดสสามารถพัฒนาเศรษฐกิจด้วยกำลังของตนเอง นอกจากนี้ จีนยังได้เสนอวัคซีนเชิงการช่วยเหลือในระหว่างโควิด-19แพร่ระบาดด้วย อย่างไรก็ตาม โครงการเอื้อประโยชน์แก่กันระหว่างจีนกับบาร์เบโดส ส่วนใหญ่อยู่ในรายชื่อ “หลักฐานที่จีนบังคับบาร์เบโดส” ของหนังสือพิมพ์ The Times

เรื่องที่ตลกกว่านี้อีกคือ หลักฐานของหนังสือพิมพ์ The Times เพื่อพิสูจน์ว่า “จีนกดดันบาร์เบโดส” นั้นคือ “จีนหวังว่าบาร์เบโดสยึดถือหลักการจีนเดียว และอยู่ห่างกับกลุ่มแบ่งแยกไต้หวัน” แต่ทว่า การเคารพอธิปไตยและบูรณภาพเหนือดินแดนของประเทศอื่นนั้น เป็นข้อเรียกร้องพื้นฐานระหว่างการไปมาหาสู่ระหว่างประเทศไม่ใช่หรือ หลักการจีนเดียวเป็นความรับรู้ร่วมกันทางสากลไม่ใช่หรือ จีนเรียกร้องให้ประเทศอื่นเคารพอธิปไตยของจีน รวมทั้งเคารพความรับรู้ร่วมกันระหว่างประเทศ จะเป็นการ “กดดัน” ได้อย่างไร หากพิจารณาตามที่หนังสือพิมพ์ The Times ว่านี้ อังกฤษที่ยอมรับหลักการจีนเดียวเช่นกันนั้น ก็เพราะถูกจีน “กดดัน” หรอกหรือ

อันที่จริง หากหนังสือพิมพ์ The Times สนใจในปัญหาไต้หวัน “ลัทธิล่าอาณานิคมใหม่” และ “แลกการสนับสนุนทางการเมืองด้วยการช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจ” ก็สามารถหาประเด็นที่เหมาะสมอย่างเต็มที่ได้ในลิทัวเนีย

โดยเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายนที่ผ่านมา สื่อมวลชนต่างประเทศหลายสำนักรายงานว่า เนื่องจากสนับสนุนสหรัฐฯในการสร้างข่าวเกี่ยวกับปัญหาไต้หวัน ลิทัวเนียจะลงนามข้อตกลงเงินกู้ด้านการส่งออกที่มียอดมูลค่า 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ กับธนาคารการนำเข้าและส่งออกของสหรัฐฯในสัปดาห์หน้า นอกจากนี้ ทางการลิทัวเนียยังได้ถือปัญหาไต้หวันเป็นประเด็นที่ช่วยการไปมาหาสู่กันบ่อยครั้งกับสหรัฐฯ ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมาด้วย

ดังนั้น เรามาเฝ้ารอดูหนังสือพิมพ์ The Times เขียนบทความเรื่อง “ลิทัวเนียกำลังกลายเป็นสหรัฐฯน้อย”

Yim/Ldan