ปกิณกะการค้นคว้าเรื่องไทยไทตอนที่
20
ไท้ แถนเป็นความเชื่อดั้งเดิมของจีนโบราณ
คนไทในสิบสองจุไทและชาวลาวมีความเชื่อและนับถือ
ไท้ แถน โดยมีประเพณีี
เลี้ยงไท้เลี้ยงแถน
ที่สืบทอดมา
แต่ช้านาน ไท้คือเทพไท้
หมายถึงเทพดาฟ้าผู้ยิ่งใหญ่
แถนคือ
เทพเจ้าบนฟ้า ผู้สร้างโลก สร้างสรรพสิ่ง คนไทในแคว้นสิบสอง
จุไทเชื่อกันว่าแถนเป็นอำนาจธรรมชาติที่เป็นเทพเจ้าเมืองฟ้า
เป็นเทพที่มีิอิทธิพลสูงสุดต่อการปกครองและทุกสิ่งทุกอย่าง
ที่เกิดขึ้นในเมืองลุ่มแห่งโลกมนุษย์ พงศาวดารล้านช้าง : ตำนาน
ขุนบุรม ของลาวกล่าวว่า ขุนบุรมซึ่งเป็นกษัตริย์องค์ปฐมฤกษ์
ผู้สถาปนาอาณาจักรล้านช้างนั้น
เป็นราชบุตรของพญาแถนเทพ
เจ้าเบื้องสวรรค์ส่งมาปกครองมนุษย์ ความเชื่อดังกล่าวทำให้
ชาวลาวและชนบทภาคอีสานมีความเชื่อแบบดั้งเดิมว่าปู่แถน
ย่าแถนเป็นบรรพบุรุษของพวกเขา
และมีพิธีเลี้ยงไท้เลี้ยงแถน
ช่วงเดือนเจียงหรือเดือนยี่ตามปฏิทินจันทรคติ
คำว่าไท้ และแถนมาจากภาษาจีน ฬซ (ใหญ่ยิ่ง) และ
ฬ์ (ฟ้า) ภาษาจีนออกเสียงว่าไท่และเทียน ความจริง ภาษาไท
และลาวมีคำว่าใหญ่หรือย่ิงใหญ่และฟ้าอยู่แล้ว ผู้ยิ่งใหญ่และ
เทพดาฟ้าก็เป็นคติความเชื่อค่อนข้างธรรมดาที่มีอยู่แพร่หลาย
ในทุกชนเผ่า แต่ทำไมบรรพบุรุษคนไทไม่ใช้คำไท แต่ไปใช้
คำจีนเล่า ? สาเหตุสำคัญอาจจะเป็นเพราะไท้
แถนเป็นความ
เชื่อและพิธีกรรมที่รับมาจากจีนในสมัยโบราณ เลยคงใว้ซึ่ง
ชื่อเรียกดั้งเดิมเพื่อแสดงว่าเป็นสิ่งศักสิทธิ์อย่างแท้จริง
ชาวจีนมีคติความเชื่อและเคารพบูชาเทพดาฟ้าตั้งแต่สมัย
โบราณ สมัยราชวงศ์ยิน (14 ศตวรรษ -11 ศตวรรษก่อน
คริสตกาล) ซึ่งเป็นยุคต้น ๆ ของประวัติศาสตร์จีนก็เริ่มมีต้น
เค้าของคติเกี่ยวกับเมืองฟ้ากับเทพดาฟ้า สมัยราชวงศ์โจว (11
ศตวรรษ -1 ศตวรรษก่อนคริศตกาล) ได้บังเกิดทัศนะฟ้าลิขิต
อย่างเป็นระบบ และเรียกเทพแห่งฟ้าว่าเทียนตี้
(ฬ์ต เทพดา
ฟ้า) สมัยราชวงศ์ฮั่น (2006 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ.220)
เทียนตี้ถูกเรียกว่าไท่ยิ
(เทพยิ่งใหญ่เป็นเอก)
เอกสารประ-
วัติศาสตร์จีนเล่มแรกชื่อ สื่อจี้ (บันทึกประวัติศาสตร์) ที่ซือ
หม่าเชียนเรียบเรียงเมื่อ 109 ปี-91 ปีก่อนคริสตกาลได้ระบุว่า
:ไท่ยิเป็นอีกชื่อหนึ่งของเทียนตี้
ซึ่งเป็นเทพดาที่สูงส่งที่
สุดในบรรดาเทพแห่งฟ้า
ข้อมูลดังกล่าวแสดงว่าไท้
แถน
มาจากไท่ (ฬซ) เทียน
(ฬ์) ความเชื่อกันเก่าแก่ของจีนโบราณ