พัลลภ – สวัสดีครับท่านผู้ฟังที่เคารพ ผม พัลลภ สามสี และรายการ "มองต่างใจ คนไทยในจีน" ทางคลื่นเอฟเอ็ม103 กลับมาพบกับท่านผู้ฟังเช่นเคยครับ

เมื่อคุณผู้ฟังนึกถึงเมืองจีนจะคิดถึงอะไรบ้างครับ คำตอบคงมีไปต่างๆ นานา อาจจะเป็น กำแพงเมืองจีน มังกร ไผ่ หรือหมีแพนด้า

สำหรับผม ผมนึกถึงหมีแพนด้าครับ ก็เลยอยากหยิบยกเรื่องราวของหมีแพนด้ามาคุยกันในวันนี้ครับ และผมมีเพื่อนชาวจีนผู้รักหมีแพนด้ามานั่งคุยด้วยครับ

สวัสดีคุณ...........

คุณ............– สวัสดีค่ะคุณพัลลภ และสวัสดีท่านผู้ฟังทุกท่านค่ะ

คนไทยหลายคนก็คงนึกถึงหมีแพนด้าเป็นอย่างแรกเหมือนคุณพัลลภแน่ๆ เลยค่ะ เวลาที่นึกถึงเมืองจีน

พัลลภ – ก็น่าจะเป็นอย่างนั้นนะครับ เพราะว่าที่เมืองไทยนั้นเรามีหมีแพนด้าอยู่ตั้งสามตัว ก็คือเจ้าช่วงช่วง หลินฮุ่ย และลูกของมัน "เจ้าหลินปิง" โดยเฉพาะตัวลูกเนี่ยได้รับความนิยมจากชาวไทยอย่างมาก เพราะมันเป็นหมีแพนด้าตัวแรกที่เกิดในประเทศเขตศูนย์สูตรจากการผสมเทียม ช่วงนั้นที่เมืองไทยก็เกิดความคิดหลายกระแส ทั้งชอบและไม่ชอบสลับกันไป จนเกิดช้างแพนด้า จระเข้แพนด้า ควายแพนด้าขึ้นมาประชดความบ้าเห่อของคนไทย

คุณ............ – ดิฉันฟังข่าวจากเมืองไทยช่วงนั้นก็ตกใจมากค่ะ เพราะเรื่องหมีตัวเดียวกลายเป็นกระแสสังคมขนาดใหญ่ ถึงขนาดว่าการเมืองที่กำลังร้อนๆ ยังเป็นประเด็นรองลงไปเลย

พัลลภ – แต่ผมเองที่นึกถึงหมีแพนด้า เมื่อนึกถึงเมืองจีนเนี่ย มองลึกไปในคนละความหมายกับที่คนไทยคิดกันอยู่นะครับ เพราะนั่นเขาคิดถึงความน่ารักน่าชังของมัน แต่ผมคิดในแง่ของมิตรภาพที่เกิดขึ้นระหว่างประเทศจีนกับนานาประเทศ โดยมีแพนด้าเป็นเอกอัครราชทูต

คุณ............ – เขาส่งหมีแพนด้าไปทำงานในสถานทูตเหรอคะ

พัลลภ – สงสัยแบบนี้จริงๆ เหรอครับ

คุณ............ เปล่าหรอกค่ะ อำเล่นเท่านั้น จริงๆ แล้วเข้าใจค่ะว่า ประเทศไหนที่มีแพนด้าก็หมายความว่าจีนได้ให้ความสำคัญ ความไว้วางใจ และสนิทชิดเชื้ออย่างยิ่ง เพราะแพนด้านั้นเป็นสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ เพราะธรรมชาติของมันแพร่พันธุ์ยากมาก และยังมีถิ่นกำเนิดเฉพาะที่เมืองจีนเพียงเท่านั้น จึงเป็นสัญลักษณ์สำคัญอย่างหนึ่งของจีนค่ะ

พัลลภ – ครับ บ้านตามธรรมชาติของมันก็คือแถบซื่อชวนนั่นเองครับ เพราะที่นั่นมีไผ่พันธุ์อร่อยที่แพนด้ากินเป็นเมนูหลัก

คุณ............ – ที่นั่นมีทั้งเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าที่มีแพนด้าอาศัยอยู่ตามธรรมชาติถึง 2,000 – 3,000 ตัว และมีศูนย์วิจัยและอนุรักษ์ที่เลี้ยงแพนด้าไว้ศึกษาประมาณสองร้อยกว่าตัวด้วยครับ ไม่รวมที่อยู่ในต่างประเทศตามสวนสัตว์ต่างๆ อีกราว 30 กว่าตัวนะครับ

พัลลภ – ก็เจ้า 30 กว่าตัวนี่แหละครับที่ผมนึกถึง เพราะมันได้กลายเป็นตัวแทนสัญลักษณ์ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของจีนกับนานาประเทศ และไทยเองก็เป็นหนึ่งในนั้น

และไทยเป็นประเทศแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่จีนตัดสินใจส่งหมีแพนด้ามามอบความน่ารัก ความซุกซนให้ผู้ชม และขณะเดียวกันก็ให้ความเชื่อมันกับผู้บริหารของประเทศนั้นๆ ทราบถึงความไว้วางใจของจีน

คุณ............ – และล่าสุดทางการจีนก็ได้ส่งหมีแพนด้าอีกคู่หนึ่งไปให้กับสิงคโปร์ ซึ่งนับได้ว่าเป็นประเทศที่สองในอาเซียน ซึ่งน่าจะเป็นของขวัญที่ชาวสิงคโปร์ของมายาวนาน และเป็นช่วงที่อาเซียนกำลังจะบรรลุเขตการค้าเสรีกับจีนด้วย

พัลลภ – เห็นไหมครับว่าก้าวย่างของหมีแพนด้านั้นสอดสัมพันธ์กับเหตุผลทางการเมืองและเศรษฐกิจอย่างยิ่ง สิงคโปร์นั้นแม้จะเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของอาเซียน แถมยังมีประชากรเชื้อสายจีนอยู่มาก และยังลงทุนในจีนจำนวนมาก แต่ได้รับหมีแพนด้าช้ากว่าไทยหลายปี จีนส่งช่วงช่วง กับหลินฮุ่ยมาให้ไทยตั้งแต่ปี 2003 หรือ พ.ศ.2543 เห็นจะได้

คุณ............ – ที่สิงคโปร์นั้นดูเหมือนจะเป็นของปีที่แล้ว ซึ่งไม่ล่าสุดทีเดียว เพราะเร็วๆ นี้จีนเพิ่งส่งแพนด้ายักษ์ไปให้สวนสัตว์ในกรุงโตเกียวอีก 2 ตัว

พัลลภ – สองประเทศนี้มีความสัมพันธ์ที่ทั้งดีและร้ายมาโดยตลอด ล่าสุดก็เรื่องกรณีพิพาทของเกาะในทะเลแปซิฟิกที่ทั้งสองต่างอ้างสิทธิ์การเป็นเจ้าของ การที่แพนด้าเดินทางไปครั้งนี้ ก็น่าจะมีเหตุผลอะไรบางอย่างอยู่เช่นกัน

คุณ............ – อันนี้ก็ไม่ทราบเหมือนกันนะคะ คุณพัลลภคงคิดลึกเกินไป อาจจะเป็นข้อตกลงที่ทำกันไว้นานแล้ว แต่พอดีหมีคู่นี้เพิ่งมีความพร้อมในการเดินทางก็เท่านั้น

พัลลภ – ผมก็หวังใจว่าเช่นนั้นเหมือนกันครับ

เอาเป็นว่าพักเรื่องหมีๆ ที่ปวดหัวนี้ไว้สักครู่ก่อนนะครับ มาฟังเพลงเพราะๆ กันก่อน เพลงนี้ชื่อ电视八十四แปลว่า................ของวง超级市场

พัลลภ – ท่านกำลังติดตามรับฟังรายการ "มองต่างใจ คนไทยในจีน" กับผม พัลลภ สามสี และคุณ...............ทางคลื่นเอฟเอ็ม 103 ครับ วันนี้เรากำลังคุยกันถึงหมีแพนด้า แต่ไม่ใช่แพนด้าที่เมืองไทยนะครับ แต่เป็นแพนด้าที่อาศัยอยู่ทั่วโลก และบาทบาทนอกกรงเลี้ยงของพวกมัน

คุณ............ – จริงๆ แล้วแพนด้ามีฐานะพิเศษมาตั้งแต่สมัยโบราณแล้วนะคะ โดยเฉพาะในฐานะเป็นทูตพิเศษของรัฐบาล อย่างที่คุณพัลลภวิเคราะห์มานั่นแหละค่ะ

เพราะว่าประเพณีการมอบหมีแพนด้าเป็นของขวัญแห่งมิตรภาพนี้จีนทำมาตั้งแต่โบราณกาลแล้วนะคะ หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดระบุว่า มีการส่งมอบหมีแพนด้าให้ต่างประเทศเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 685 ในรัชสมัยของจักรพรรดินีอู่เจ๋อเทียน หรือที่คนไทยรู้จักในชื่อ "ปูเช็กเทียน"โดยมอบให้แก่ประเทศญี่ปุ่นจำนวน 2 ตัว

พัลลภ – โอ้โห นานขนาดนั้นเลย ตอนแรกผมนึกว่าสักประมาณช่วงสงครามเย็นนี่เอง

คุณ............ – ช่วงสงครามเย็นนี่ถือได้ว่าเป็นยุคสมัยใหม่ของการมอบแพนด้าในฐานะยาสมานใจก็ว่าได้ค่ะ และมีการส่งออกแพนด้าอย่างต่อเนื่องไปในหลายประเทศทีเดียว

สมัยนั้นโลกถูกแยกออกเป็นสองฝ่ายด้วยลัทธิทางการเมือง ดังนั้นประเทศแรกที่จีนมอบหมีแพนด้าให้คือพันธมิตรอันดับหนึ่งในฐานะประเทศยักษ์ใหญ่ที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์เช่นกัน นั่นก็คือ สหภาพโซเวียต โดยได้รับในปี 1957 และ 1959 ตามลำดับ

ต่อมาก็เกาหลีเหนือในฐานะคู่หูที่ปกครองระบอบเดียวกัน ซึ่งได้รับไปทั้งหมด 5 ตัว ในระหว่างปี 1965 – 1980

พัลลภ – การมอบหมีแพนด้าในครั้งนั้นคงเป็นการกระชับมิตรที่น่าจะเป็นข่าวไปทั่วโลกแน่นอน เพราะสมัยนั้นการจับมือกันของทั้งสามประเทศนี้ ย่อมเป็นที่จับจามองไปทั่วโลก แพนด้าจึงเริ่มมีความสำคัญเด่นชัดของการเมืองโลกยิ่งขึ้น โดยเฉพาะเมื่อสหรัฐอเมริกาได้หมีแพนด้าไป 2 ตัว หลังการเยือนอย่างเป็นทางการครั้งประวัติศาสตร์ของประธานาธิบดีริกชาร์ด นิกสัน เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ปี 1972 หรือ พ.ศ.2515 ซึ่งเป็นการเปิดฉากความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ และเป็นการเริ่มต้นปิดฉากกระบวนการสงครามเย็นด้วย ตอนนั้นหมีแพนด้าก็ได้กลายเป็นกระแสโลกขึ้นมาทันที โดยให้ความสำคัญกับหมีแพนด้าในฐานะสัญลักษณ์สำคัญทางการทูต ซึ่งหมายถึงความไว้เนื้อเชื่อใจ ความร่วมมือ และความเป็นมิตรที่กระชับแน่นแฟ้นระหว่างประเทศนั้นๆ กับรัฐบาลจีน

คุณ............ – ตอนที่นายนิกสันมานั้น ดิฉันนึกแต่ว่า เขามาจับมือกับประธานเหมาเจ๋อตง เอานักกีฬาปิงปองมากระชับมิตร และเผยแพร่กีฬาบาสเก็ตบอลเข้ามาเท่านั้น นึกไม่ถึงว่าหมีแพนด้าก็ได้รับใช้ชาติด้วย

พัลลภ – ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวพันกับแพนด้านี้สนุกมากครับ ผมไปค้นเจอมาในนิตยสารเล่มหนึ่ง บอกว่าฝั่งยุโรปเอง พอทราบข่าวเรื่องจีนส่งแพนด้าให้นิกสันติดมือกลับบ้านไปด้วย ก็เกิดเนื้อเต้นขึ้นมาที่อเมริกาแอบไปเชื่อมความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีนด้วยความสำเร็จ

คุณ............ – ใช่แล้วค่ะในยุคนั้นฝั่งยุโรปและอเมริกาต่างจับมือกันเพื่อต่อต้านจีนและรัสเซียและประเทศอื่นๆ ที่มีการปกครองคนละแบบ พออเมริกามองเห็นการการเป็นปฏิปักษ์ต่อกันรังแต่จะสร้างผลเสียกับโลก จึงลักลอบมาพบกับผู้นำจีน โดยไม่ได้บอกฝั่งเพื่อนพันธมิตรของตน

พัลลภ – ครับ ฝั่งยุโรปจึงต้องการหมีแพนด้าบ้างเพื่อคานอำนาจกันกับอเมริกา ในที่สุด ปี 1973 หมีแพนด้าชื่อ "หลีหลี่" กับ "เหยี่ยนเหยียน" ก็ถูกส่งให้กับประเทศฝรั่งเศส และพอนายกรัฐมนตรีเอ็ดเวิร์ด ฮีธ ของอังกฤษเดินทางมาเยือนจีน เขาก็แสดงความต้องการหมีแพนด้าอย่างชัดเจน รัฐบาลจีนจึงส่ง "เชียเชีย" กับ "ชิงชิง" ไปเป็นสมาชิกใหม่ของสวนสัตว์กรุงลอนดอน

คุณ............ – ดิฉันขอเรียกหมีพวกนี้ว่า "แพนด้าโพ้นทะเล" ได้ไหมคะ เพราะพวกเขาต้องย้ายถิ่นฐานถาวรไปยังประเทศที่อยู่ไกลแสนไกลจากบ้านเกิด

พัลลภ – ก็น่าจะพอได้นะครับ เพราะแพนด้าพวกนี้ก็เหมือนคนจีนที่อยู่ต่างประเทศนั่นแหละ แม้อยู่ไกลแต่ก็สามารถทำประโยชน์แก่ประเทศบ้านเกิดเมืองนอนของตัวเอง ส่วนเรื่องส่งแพนด้าไปเป็นทูตยังไม่หมดแค่นี้นะครับ เพราะหลังจากนั้นตั้งแต่ระหว่างปี 1974 – 1982 กรุงปักกิ่งได้มอบทูตสันถวไมตรีผู้แสนน่ารักน่าชังให้กับประเทศเยอรมันตะวันตก สเปน เม็กซิโก และญี่ปุ่น รวมแล้ว 12 ตัว แต่หลังจากปี 1975 เป็นต้นมา ได้ยุติการมอบหมีแพนด้าในฐานะของขวัญอีกต่อไป เพราะแพนด้าได้รับการคุ้มครองขององค์การสัตว์ป่าของโลกว่าเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์

คุณ............ – แต่ก็ยังเห็นมีการส่งมอบแพนด้าให้ไปอยู่ตามสวนสัตว์ต่างๆ ทั่วโลกอีกนี่คะ เหมือนที่เมืองไทยและสิงคโปร์นั่นไงคะ

พัลลภ – อันนี้ต้องขอบอกว่าเป็นอีกยุคหนึ่งของการส่งมอบหมีแพนด้าในฐานะของขวัญมีชีวิตสุดแสนวิเศษตัวแทนประเทศจีน เพราะดูเหมือนหลังจากที่ไทยส่งนายกไปจับมือกับประธานเหมาเจ๋อตงแล้ว ดูเหมือนเหมือนว่าทฤษฎีโดมิโน และสงครามเย็นจะผ่อนคลายลง เพราะจีนก็ประกาศชัดเจนในหลักการ 5 ประการต่อที่ประชุมสหประชาชาติ บวกกับองค์การสัตว์ป่าโลกออกมาประกาศว่าแพนด้าเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ ห้ามส่งมอบให้กับประเทศใดอีก จีนจึงเปลี่ยนนโยบายใหม่ครับ

คุณ............ – อ๋อ ใช่ค่ะ ประเทศจีนยังส่งทูตสีขาวดำแสนน่ารักนี่ไปให้ประเทศต่างๆ อยู่แต่เป็นลักษณะการให้ยืมใช่ไหมคะ

พัลลภ – ถูกต้องแล้วครับ เดี๋ยวเราจะกลับมาสนทนากันต่อในเรื่องการให้ยืมหมีแพนด้ากับทั่วโลก และไทยเอง ผู้ครอบครอง ช่วงช่วง หลินฮุ่ย และหลินปิง ก็อยู่ในกฎเกณฑ์นี้ด้วยเช่นกันครับ

เพลงนี้เป็นเพลงจังหวะน่ารัก ฟังสบายๆ ยามบ่ายครับ เปลี่ยนบรรยากาศจากเพลงร็อกที่ผมเปิดติดต่อกันมาสองวัน เพลงนี้ชื่อ星 .แปลว่า...............................ของวง超级市场 อีกเช่นเคยนะครับ เพลงนี้ฟังแล้วเหมือนเสียงกระซิบที่ข้างหู

พัลลภ – ท่านกำลังติดตามรับฟังรายการ "มองต่างใจ คนไทยในจีน" กับผม พัลลภ สามสี และคุณ.....................ทางคลื่นเอฟเอ็ม 103 ครับ หากอยากรับฟังเพลงใดเป็นพิเศษท่านสามารถเขียนอีเมลมาบอกเราได้ที่ tai@cri.com.cn นะครับ ผมยินดีจัดให้ตามทุกคำขอเลยครับ

สำหรับวันนี้เรายังสนทนากันถึงเรื่องหมีๆ ที่ไม่ธรรมดาของหมีแพนด้าครับ

คุณ............ – และหมีแพนด้าที่อยู่ในสวนสัตว์ทั่วโลกปัจจุบันนั้นล้วนแต่อยู่ในระบบนี้ทั้งสิ้น ยกเว้นพวกรุ่นแรกที่เป็นการให้แล้วให้เลย ก่อนจะมีการห้ามจากองค์การคุ้มครองสัตว์ป่าโลก

พัลลภ – ทุกประเทศที่ต้องการครอบครองหมีแพนด้า จึงต้องเข้าสู่กระบวนการยืมในระยะ 10 ปี ทั้งสิ้น รวมถึงประเทศไทยด้วย ซึ่งค่าเลี้ยงดูในปีหนึ่งๆ นั้น ต้องใช้เงินกว่า 1 ล้านเหรียญดอลล่าร์สหรัฐ ซึ่งนี่รวมถึงค่าเช่าหมี ค่าผู้เชี่ยวชาญเรื่องแพนด้าจากเมืองจีนที่ตามมาดูแลด้วย

แต่ไม่ว่าจะมีค่าใช้จ่ายที่สูงสักเพียงใด ประเทศต่างๆ ก็ยังต้องการหมีแพนด้าจากจีน ยิ่งในช่วงหลังการปฏิรูปและเปิดประเทศ ที่เศรษฐกิจจีนเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว จนนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์หลายคนถึงกับบอกว่าแกนโลกกำลังจะเอียงมาทางตะวันออกแล้ว ความต้องการหมีแพนด้าจากจีนจึงมากยิ่งขึ้นด้วย

คุณ............ – ปีละ 1 ล้านเหรียญดอลล่าร์สหรัฐ มากทีเดียวอยู่นะคะ 10 ปีก็ 10 ล้านเหรียญดอลล่าร์ เป็นเงินไทยก็ 300 ล้านบาท เป็นเงินไม่ใช่น้อยเลยทีเดียวนะคะ

พัลลภ – หลังจากปี 1975 เป็นต้นมานั้นสิงคโปร์เป็นประเทศที่ 7 เท่านั้นที่ได้รับอนุญาตจากทางการจีนให้ส่งแพนด้าไปให้ โดยประเทศไทยเป็นประเทศที่ 6 คือว่าไม่ใช่มีเงินสามารถจ่ายค่าเช่าเพียงเท่านั้น แต่จีนมองในหลายเรื่องทั้งความพร้อมของทีมนักวิทยาศาสตร์ และสัตวแพทย์ของท้องถิ่น อย่างที่ไทยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ก็ศึกษาวิจัยเรื่องแพนด้าอย่างเอาจริงเอาจังจนช่วยผสมเทียมสำเร็จไปแล้วนั่นเอง และยังมองว่าประเทศนั้นสามารถออกค่าใช้จ่ายในการดูแลได้หรือไม่ด้วย อย่างประเทศไทยคงไม่มีปัญหา เพราะว่าแค่ค่าบัตรเข้าชมที่ทางสวนสัตว์เก็บได้ ก็น่าจะมากพอและครอบคลุมค่าใช้จ่ายได้บ้างแล้ว เพราะตอนนี้ได้ก็น่าจะยังได้รับความนิยมอย่างสูงอยู่

คุณ............ – เมื่อสักครู่คุณพัลลภบอกว่า สิงคโปร์เป็นประเทศที่ 7 ที่ได้หมีแพนด้าไปหลังนโยบายส่งหมีแบบใหม่ งั้นญี่ปุ่นที่เพิ่งได้ไปเร็วๆ นี้ก็ต้องเป็นประเทศที่ 8 ใช่ไหมคะ

พัลลภ – ใช่แล้วครับ

คุณ............ – แล้วอีก 5 ประเทศก่อนหน้านั้นล่ะคะ มีประเทศไหนบ้าง

พัลลภ – ไล่ตามก่อนหลังนะครับ รู้สึกว่าจะเป็นสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สเปน ออสเตรีย และออสเตรเลีย จากสถิติ ดูเหมือนว่าจีนจะส่งแพนด้าให้กับญี่ปุ่นมากกว่าประเทศไหนในโลกอีกนะครับเนี่ย ถ้านับรวมตั้งแต่สมัยอู่เจ๋อเทียนด้วย

คุณ............ – เอ่อ แพนด้าที่ถูกส่งตั้งแต่สมัยโบราณคงไม่ได้ออกลูกออกหลานอยู่ที่ญี่ปุ่นแน่ๆ ปัจจุบันนี้จึงยังมีการยืมอยู่

พัลลภ – คงยากครับ เพราะแพนด้าเป็นสัตว์ที่ผสมพันธุ์ยาก ยิ่งอยู่ในต่างถิ่นยิ่งยาก เหมือนกับว่าฤดูผสมพันธุ์ของมันจะคาดเคลื่อนเมื่อไปอยู่ต่างถิ่น อีกทั้งวิทยาศาสตร์สมัยโบราณคงยังทำไม่ได้เหมือนที่ ม.เกษตรศาสตร์ของไทยทำ พูดถึงเรื่องนี้ก็นึกเสียใจแทนช่วงช่วง ที่คงนั่งนึกน้อยใจทุกวันที่มันไร้สมรรถภาพ และคงงงว่าหลินฮุ่ยไปแอบมีกิ๊กได้ยังไงจึงท้องกลับมา ทั้งที่อยู่ร่วมกรงเดียวกันตลอด 24 ชั่วโมง

คุณ............ – ฮ่า พี่ก็คิดไปได้ มันเป็นสัตว์นะคะ คงไม่คิดมากเหมือนพี่หรอก

พัลลภ – อ่อ มีเรื่องของแพนด้าโพ้นทะเล เรื่องนึงน่าสนใจทีเดียวครับ แต่ขออภัยที่อาจจะจำรายละเอียดไม่ได้ชัดเจนนัก แต่เรื่องหลักๆ จำได้แม่นมากครับ

คุณ............ – ค่ะไหนลองเล่ามาสิคะ เผื่อดิฉันรู้จะได้ช่วยสริม

พัลลภ – ครับคือเมื่อช่วงต้นปีที่แล้ว มีข่าวใหญ่ระดับพาดหัวเกี่ยวกับชะตากรรมของแพนด้าในต่างแดน เพราะมีข้อกำหนดว่า ลูกแพนด้าจะต้องเดินทางกลับบ้านเกิดตามกฎขององค์การคุ้มครองสัตว์ป่า ดังนั้นแม้แพนด้าที่เกิดจากแพนด้าที่ให้แล้วให้เลยในยุคก่อนปี 1975 นั้น ก็อยู่ในขอบข่ายนี้ แน่นอนว่า "หลินปิง" ที่สวนสัตว์เชียงใหม่ก็อยู่กฎนี้ด้วยนะครับ

คือมีแพนด้าชื่อ "ไท่ชาน" ซึ่งเกิดจากพ่อแม่หมีแพนด้าในสวนสัตว์กรุงนิวยอร์กที่พวกมันย้ายไปเป็นพลเมืองและตั้งรกรากที่นั่นมาก่อนมีการคุ้มครอง แต่พอลูกของมันเกิดขึ้นมา ทางสวนสัตว์ก็ต้องส่งมันกลับมายังประเทศจีน ไปยังมณฑลซื่อชวน ที่คนไทยเรียก "เสฉวน" นั่นแหละครับ

เรื่องตลกก็คือว่า เจ้าไท่ชานฟังภาษาจีนไม่ออกครับ แถมยังไม่ชอบกินไผ่อันเป็นอาหารที่พระเจ้าสร้างให้แพนด้าโดยเฉพาะด้วย เพราะมันชอบกินบิสกิตเป็นชีวิตจิตใจ

คุณ............ – อ๋อ ข่าวนี้ดิฉันก็ทราบค่ะ ตอนนั้นรัฐบาลจีนส่งทีมผู้เชี่ยวชาญเรื่องแพนด้าไป เพื่อทำการเตรียมความพร้อมนำ "ไท่ชาน" กลับสู่มาตุภูมิ แต่คณะสัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญจีนคุยกับมันไม่รู้เรื่อง คือ มันไม่ตอสนองอะไรเลย จนต้องมีเจ้าหน้าที่ของสวนสัตว์นิวยอร์กมาประกบคอยพูดกับมัน และให้บิสกิตเป็นรางวัลเมื่อมันปฏิบัติตาม สุดท้ายจีนเลยต้องยอมให้เจ้าหน้าที่ชาวอเมริกันที่คุ้นเคยกับมันบินตามมาที่ซื่อชวนด้วย

พัลลภ – ใช่ครับ ช่วงนั้นหนังสือพิมพ์จีนพาดหัวเรื่องนี้กันเต็มไปหมด เอาใจช่วยไท่ชานให้สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ และหันกลับมากินไผ่เป็นปกติให้ได้ในเร็ววัน ทางศูนย์อนุรักษ์หมีแพนด้าที่ซื่อชวนทำไงรู้ไหมครับ เขาก็เอาไผ่ไปบดผสมทำบิสกิตให้มันกิน จนมันเริ่มชินกับรสชาติไผ่จีน จนในที่สุดก็หันมาแทะแบบสดๆ ได้

คุณ............ – นี่ก็เป็นชะตากรรมของแพนด้าต่างแดนนะคะ ก็คงเหมือนคนแหละมันเกิดที่นั่นก็คงมีสัญชาติอเมริกันเต็มตัว มันคงหัดจับตะเกียบอยู่นานทีเดียว ฮ่าๆ

พัลลภ – ก็ตลกดีครับ แพนด้าไม่เหมือนคนไงครับ ไม่ใช่จับอะไรมายัดปากก็จะสามารถประทังชีวิตไปได้ สำหรับสัตว์ต่างๆ แล้ว อะไรที่เป็นอาหารของมันก็จะเป็นอย่างนั้นเสมอไป ไม่ได้กินดะไปซะทุกอย่างเหมือนมนุษย์

ครับ เดี๋ยวเรามาฟังเพลงกันอีกสักหน่อย ผมยังมีเรื่องอของแพนด้าน่ารักๆ มาเล่าต่อ

เพลงนี้ชื่อ moli เพลงนี้ตั้งชื่อเป็นภาษาอังกฤษก็ไม่รู้ว่าแปลว่าอะไรดีนะครับ ยังคงเป็นเพลงของวง超级市场 เพลงนี้ให้อารมณ์ล่องลอยทั้งจากกีตาร์และเสียงร้องผ่านเอฟเฟ็กซ์แบบเอ็กโค่ เสียงจึงก้องเหมือนล่องลอยอยู่ในอากาศอันเบาบาง

พัลลภ – ท่านกำลังติดตามรับฟังรายการ "มองต่างใจ คนไทยในจีน" ซึ่งส่งตรงมาจากเมืองจีนเป็นประจำทุกวันทางคลื่นเอฟเอ็ม 103 แห่งนี้ครับ

วันนี้ผม พัลลภ สามสี กำลังสนทนากับคุณ............ถึงเรื่องราวความสำคัญของหมีแพนด้าที่เดินทางไปอยู่ตามประเทศต่างๆ ทั่วโลกครับ

คุณ............ – เวลานักท่องเที่ยวมาที่เมืองจีนนะคะ ดิฉันจะเห็นว่าพวกเขาชอบซื้อหมวกที่เป็นรูปหมีแพนด้าไปใส่กันทั้งนั้น สงสัยหนึ่งในโปรแกรมทัวร์คงได้ไปดูหมีแพนด้าที่สวนสัตว์กรุงปักกิ่งด้วยแน่ๆ

พัลลภ – ผมว่าคงซื้อเป็นที่ระลึกจากตลาดที่พวกทัวร์พาไปมากกว่ามั้งครับ เพราะส่วนใหญ่เห็นคนที่ไปสวนสัตว์เนี่ยจะเป็นทัวร์ชาวจีนเสียมากกว่า ส่วนชาวต่างชาติก็เป็นพวกที่ไปเอง ยิ่งเดี๋ยวนี้มีสถานีรถไฟใต้ดินสายที่ 4 โผล่มาที่หน้าสวนสัตว์เลย ยิ่งเดินทางมาง่ายยิงขึ้น ผมเองก็ไปดูหมีที่สวนสัตว์ปักกิ่งมาหลายครั้งแล้ว เพราะเพื่อนมาเยี่ยมทีไรก็ต้องพาไป เพราะที่นี่มีแพนด้าเป็นสิบตัว เวลามันเล่นซนกันนะครับ โอ๊ย น่ารักมาก ไม่แปลที่ใครๆ ก็รักมัน

คุณ............ – แต่ก็อย่าลืมว่ามันเป็นสัตว์ป่านะคะ มีพวกบ้าบิ่นหลายคนถูกมันตะปบมาแล้ว เพราะกระโดดลงไปในบ่อที่เค้าเลี้ยงมัน บางคนก็พลัดตกลงไปเองอย่างไม่ตั้งใจ ก็เกิดเหตุถูกแพนด้าทำร้ายมาหลายครั้งแล้ว

พัลลภ – อ่อ ใช่ครับ เพราะนอกจากแบบห้องกระจกแล้ว ที่ปักกิ่งยังมีที่ดูแพนด้าแบบเปิดด้วย เพราะที่นี่อากาศเย็น ไม่ต้องปรับอากาศให้มัน

คุณ............ – แต่ดิฉันชอบแพนด้าที่เอเชียนเกมส์เมื่อปลายปีที่แล้วมากกว่าค่ะ

พัลลภ – อ๋อ แพนด้าพยากรณ์ เหมือนพระโคเสี่ยงทายเลยอ่ะครับ แล้วก็ขึ้นมาแทนตำนานของปลาหมึกพอลที่ดังมากช่วงบอลโลกได้พอดิบพอดี เรียกได้ว่าเป็นความสำเร็จของทีมประชาสัมพันธ์ของเอเชียนเกมส์ครั้งนี้นะครับ

คุณ............ – เอ่อ คุณพัลลภคะ พระโคเสี่ยงทายคืออะไรคะ

พัลลภ – อ๋อครับ ก็เป็นพิธีแรกนาขวัญในเมืองไทยนะครับ คือก่อนที่จะเริ่มเข้าสู่ปีการเกษตรใหม่ ก่อนจะลงมือทำนาก็จะทำการเสี่ยงทายว่าปีนี้น้ำดี ฝนดี พืชพันธัญญาหารจะอุดมสมบูรณ์หรือไม่ โดยให้วัวที่เราใช้มันทำนาเนี่ยแหละมากกินอาหารที่จัดไว้ให้ ถ้ามันกินอะไรเข้าไป ก็จะมาตีความกันว่าปีนี้จะเป็นอย่างไรบ้าง คือเมืองไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมน่ะครับ เลยยังมีพิธีโบราณแบบนี้อยู่

คุณ............ – อ๋อ เข้าใจแล้วค่ะ ก็เหมือนที่แพนด้าในเอเชียนเกมส์กว่างโจวที่ทำการเสี่ยงทาย คือถ้ามันกินแอปเปิ้ลก็หมายความว่า ทีมของต่างชาติจะได้เหรียญทอง ถ้ามันกินไผ่ทีมจีนก็จะได้เหรียญทองนั่นเอง

พัลลภ – เรื่องนี้ก็ตลกมากครับ แหมก็รู้ทั้งรู้ว่าแพนด้ากินไผ่เป็นอาหารหลัก ยังเอามาให้มันเสี่ยงกินอีก มิน่าล่ะทีมจีนเลยกวาดเหรียญทองไปได้มากที่สุดในประวัติศาสตร์เอเชียนเกมส์ ฮ่า นี่ถ้าลองเอาเจ้า "ไท่ชาน" มาร่วมเสียงด้วย ไม่แน่นะครับ ทีมจีนอาจจะพลาดไปหลายเหรียญก็ได้ เพราะว่ามันมีสัญชาติอเมริกัน อาจจะยังชอบกินแอปเปิ้ลอยู่ก็ได้

คุณ............ – นั่นสิคะ คราวหน้าลองใหม่

พัลลภ – ไม่มีแล้วล่ะครับ เพราะปีนี้จีนก็ไม่มีงานใหญ่ๆ อะไรเลย ก็ดีนะครับแพนด้าจะได้อยู่ของมันตามธรรมชาติบ้าง ไม่ต้องออกมารับใช้ชาติให้บ่อยนัก

คุณ............ – คุณพัลลภนี่ชอบมองอะไรเป็นเรื่องตลกไปเสียหมดเลยนะคะ

พัลลภ – ก็ดีกว่ามองแบบซีเรียสนะครับ อย่างเรื่องการมีแพนด้าเป็นทูตมิตรภาพเนี่ย ก็มองได้หลายแง่ ทั้งในแง่บันเทิงเริงใจธรรมดา และแง่ของการเมืองโลก น้อง..................รู้จักคำว่า "ซอล์ฟพาวเว่อร์" ไหมครับ

คุณ............ – ไม่ค่อยแน่ใจค่ะ

พัลลภ – นั่นก็คือวิธีการแพร่กระจายอิทธิพลหรือความน่าเชื่อถือของประเทศใดประเทศหนึ่งในรูปแบบที่ค่อยเป็นค่อยไป เหมือนเอาความดีเข้าข่ม เอาน้ำใจเข้าแลกอะไรประมาณนี้แหละครับ หลายประเทศมองว่าจีนกำลังเคลื่อนไหวไปทั่วโลกด้วย "ซอล์ฟพาวเว่อร์" ส่วนอเมริกานั้น ซึ่งเคยเป็นพระเอกแบบโหดเลวดีเมื่อทศวรรษที่แล้วที่สยายปีกไปทั่วโลกด้วย "ฮาร์ดพาวเว่อร์" คือไปด้วย กำลังอาวุธที่เหนือกว่า ทั้งในเวียดนาม อิรัก อัฟกานิสถาน ดาฟูร์ และการตามล่าบินลาเดน ดูเหมือนว่าจะเริ่มไม่เป็นที่นิยมชมชอบของทั่วโลกอีกต่อไปแล้ว ถ้าจะมองภาพลักษณ์ของสหรัฐในลักษณะการใช้ฮาร์ดพาวเว่อร์ ก็คงต้องนึกถึงภาพยนตร์เรื่อง "แรมโบ้" คนเดียวทลายจองโจรได้เละไปหมด

คุณ............ – ดิฉันก็ไม่ชอบแรมโบ้เลยค่ะ ไร้สาระ อะไรก็ยิงๆ ฆ่ากันลูกเดียว โจรไปฆ่าคนเพียงคนเดียว หรืออาจจะแค่จับเป็นตัวประกันเท่านั้น แต่แรมโบ้กับไปสังหารพวกโจรเป็นร้อยๆ แล้วบอกว่า นี่คือการฆ่าเพื่อความยุติธรรม

พัลลภ – ไม่เหมือนแพนด้าใช่ไหมครับ ทั้งน่ารักใสซื่อ วันๆ เอาแต่วิ่งไปมา นอนเกลือกกลิ้งคลุกฝุ่น แล้วก็มาทำน่าตาน่ารักออกทีวีให้เราดู แถมยังไปอยู่บนเสื้อยืดของวัยรุ่นเกือบทุกคน

อ่อ ผมลืมบอกไปว่า โลโก้ของ WWF หรือ องค์การคุ้มครองสัตว์ป่าโลกก็เป็นรูปหมีแพนด้าด้วยนะครับ

ไม่ว่าจะมีเหตุผลอะไรอยู่เบื้องหมีแพนด้า แต่มันก็ไม่เคยกระทบกระเทือนอะไรกับชีวิตของเราเลย อีกทั้งมันยังทำให้เรามีความสุขทุกครั้งที่ได้เห็นด้วย

วันนี้เวลาของรายหมดลงแล้วล่ะครับ

พบกับ "มองต่างใจ คนไทยในจีน" ได้ทุกวันเวลาเดียวกันนี้ แต่ในส่วนที่ผม พัลลภ สามสี รับผิดชอบคือวันจันทร์ อังคาร และพุธครับ ขอบคุณทุกท่านที่ติดตามรับฟัง

สวัสดีครับ