นอกจากถ้ำหินหลงเหมินแล้ว เมืองลั่วหยางยังมีโบราณสถานที่น่าเที่ยวชมอีกหลายแห่ง ซึ่งวัดม้าขาว หรือ วัดไป๋หม่าซื่อก็เป็นแห่งหนึ่งที่ไปเมืองลั่วหยางแล้วขาดเสียไม่ได้
วัดม้าขาวถือว่าเป็นปฐมสังฆาราม หรือ วัดพุทธแห่งแรกในประเทศจีน มีประวัติศาสตร์เกือบ 2,000 ปีแล้ว วัดแห่งนี้ผ่านร้อนผ่านหนาวมาหลายยุคหลายสมัย ผ่านยุคสมัยรุ่งเรือง และร่วงโรยของพุทธศาสนาในจีน กระทั่งปัจจุบัน อารามที่เห็นอยู่ในปัจจุบันส่วนใหญ่ก่อสร้าง บูรณะปฎิสังขรณ์ใหม่ในสมัยราชวงศ์หมิงและชิง โดยวิหารพระประธาน เป็นสิ่งก่อสร้างหลักของวัด
วัดม้าขาวมีตำนานเล่ากันว่า เมื่อ พ.ศ.607 คืนหนึ่งพระจักรพรรดิฮั่นหมิงตี้ได้ทรงพระสุบินเห็นบุรุษที่มีกายดั่งทองคำ มีรัศมีสีขาวเปล่งประกายเรืองรองรอบตัว เหาะมาจากทางทิศตะวันตก วันรุ่งขึ้นจึงทรงเล่าพระสุบินนี้ให้ขุนนางผู้ใหญ่ฟัง ขุนนางคนหนึ่งที่มีความรู้รอบด้านกราบทูลว่า "เป็นไปได้ที่พระองค์จะทรงพระสุบินคือ ถึงพรพุทธเจ้าที่มาจากอินเดีย"
จากนั้น หนึ่งปีต่อมา คือในค.ศ.68 จึงได้มีการส่งคณะทูต 18 คน ไปศึกษาพระพุทธศาสนาที่อินเดีย ผ่านไป 3 ปี คณะทูตก็ได้เดินทางกลับ พร้อมด้วยพระภิกษุ 2 รูป คือ พระกาศยปะมาตังคะ กับ พระธรรมรักษะ และคัมภีร์พระพุทธศาสนาส่วนหนึ่งด้วย โดยบรรทุกมาบนหลังม้าขาวตัวหนึ่ง
พระจักรพรรดิฮั่นหมิงตี้ทรงดีพระทัยมาก จึงได้โปรดให้สร้างวัดขึ้นที่ชานเมืองลั่วหยางเพื่อเป็นที่เก็บพระคัมภีร์ และให้พระภิกษุทั้งสองรูปจำที่วัดแห่งนั้น แล้วพระราชทานนามให้ว่า "วัดม้าขาว" เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ม้าขาวที่บรรทุกคัมภีร์มา
พระภิกษุทั้งสองได้ช่วยกันแปลพระคัมภีร์เป็นภาษาจีนหลายเล่ม โดยพระกาศยปะมาตังคะ ได้แปลพระสูตรพุทธวจนะ 42 บท เป็นสูตรแรก วัดม้าขาวจึงกลายเป็นต้นกำเนิดและศูนย์กลางของพุทธศาสนานิกายมหายานในจีนนับแต่นั้นมา
มีพระสงฆ์นับพันรูปมาที่วัดแห่งนี้ รวมทั้ง หลวงจีนเหี้ยนจัง หรือ พระถังซำจั๋ง ซึ่งเริ่มต้นออกเดินทางจากวัดม้าขาว เพื่อจาริกแสวงบุญไปยังอินเดีย ในปี ค.ศ. 629 ในสมัยถังไท้จง ท่านใช้เวลาศึกษาพระพุทธศาสนาและคัดลอกพระไตรปิฎก แล้วเดินทางกลับประเทศจีน ใน ค.ศ. 665 และมาเป็นเจ้าอาวาสวัดม้าขาว ซึ่งถือเป็นพระอารามหลวงในสมัยนั้น
พระถังซำจั๋งได้แปลพระคัมภีร์ต่างๆ จากภาษาสันสกฤตเป็นภาษาจีนอยู่หลายปี จนเสร็จสมบูรณ์เป็นหนังสือรวม 1,335 หมวดหมู่ รวมทั้งได้เขียนบันทึกการเดินทาง ซึ่งได้รับยกย่องว่าเป็นหลักฐานอันทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ฉบับหนึ่งของโลก ปัจจุบันอัฐิธาตุของท่านก็บรรจุอยู่ในพระเจดีย์องค์หนึ่งที่วัดม้าขาวแห่งนี้
