中秋节

เทศกาลวันไหว้พระจันทร์เป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งของพี่น้องชาวจีนทั่วโลก ซึ่งภาษาจีนกลางจะเรียกว่า "จงชิวเจี๋ย" （中秋节）คือวันที่ 15 เดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติของจีน ปี 2010 นี้ตรงกับวันที่ 22 กันยายนายน นับตั้งแต่ปี 2008 ทางรัฐบาลกำหนดให้วันไหว้พระจันทร์เป็นวันหยุดราชการทั่วประเทศ ปี 2010 นี้ มีกำหนดหยุดราชการ 3 วันตั้งแต่วันที่ 22, 23, และ 24 ตามลำดับ

ช่วงนี้ ได้เห็นภัตตาคาร ร้านค้า และร้านจำหน่ายใบชาเริ่มแข่งขันจัดโชว์และจำหน่ายขนมไหว้พระจันทร์อย่างคึกคัก ซึ่งมีรูปแบบหลากหลาย และเกรดสูงต่ำมากมายทีเดียว

ประชาชนจึงถือโอกาสนี้ พักผ่อนหย่อนใจและจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองตามประเพณีพื้นเมือง ปัจจุบันประเพณีเทศกาลนี้เป็นเทศกาลใหญ่อันดับ 2 รองจากตรุษจีนเท่านั้น ซึ่งเทศกาลใหญ่ทั้งหมดมี 4 เทศกาล อีกสองคือ เทศกาลเช็งเม้งและเทศกาลตวนอู่

เทศกาลไหว้พระจันทร์เป็นประเพณีที่มีการสืบทอดมาช้านาน ชาวจีนนับถือพระจันทร์มาแต่โบรํ่าโบราณแล้ว และอาศัยพระจันทร์เป็นหลักในการกำหนดฤดูกาลกำหนดปฏิทิน ในอดีต บรรพบุรุษจีนจะคอยสังเกตการโคจรของดวงจันทร์ คอยนับว่าเมื่อไรเต็มดวง เมื่อไรมืดสนิท ขณะเดียวกัน ก็คอยสังเกตว่าหลังจากเต็มดวงแล้วจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง เกิดเมื่อไร เกิดอย่างไร ในที่สุดก็สามารถแบ่งเป็นฤดูกาลจัดทำปฏิทิน และ แต่งตำราให้ลูกหลานได้ใช้ประโยชน์มาจนถึงปัจจุบัน

บรรพบุรุษเราพบว่า พระจันทร์เต็มดวงในเดือนกันยายน จะเป็นพระจันทร์ที่สวยที่สุด ดวงโตและกลมที่สุด จึงยึดถือเอาวันที่ 15 เดือน 8 เป็นวันไหว้พระจันทร์เพื่อจะขอบคุณดวงจันทร์ในวันที่ดวงจันทร์สวยที่สุดของปี

ตามปฏิทินจันทรคติของจีนนั้น เดือน 8 เป็นเดือนที่อยู่กลางฤดูใบไม้ร่วง (秋季) และวันที่ 15 ก็เป็นวันที่อยู่กลางเดือนพอดี ฉะนั้นจึงเรียกเทศกาลไหว้พระจันทร์นี้ว่า "จงชิว "(中秋)

จากหลักฐานที่ปรากฏในยุคแรก ๆ คำว่า "จงชิว "中秋" ได้ปรากฏในหนังสือที่ชื่อ "โจวหลี่ "(ธรรมเนียมปฏิบัติของโจว) "周礼"ในยุคชุนชิว (ก่อนคริสตกาล 770-476 ปี) จนถึงยุคราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) ตอนต้นจึงมีการกำหนดวันเวลาแน่นอนสำหรับการจัดเทศกาลไหว้พระจันทร์เป็นขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 แต่ประเพณีไหว้พระจันทร์ที่นำไปปฏิบัติอย่างแพร่หลายมีขึ้นในยุคของราชวงศ์ซ่ง 宋朝(ค.ศ. 960-1279) จนหลายเป็นเทศกาลสำคัญหนึ่งของจีนจนถึงทุกวันนี้

ตามปฏิทินจันทรคติของจีนนั้น เดือน 8 เป็นเดือนที่อยู่กลางฤดูใบไม้ร่วง (秋季)และวันที่ 15 ก็เป็นวันที่อยู่กลางเดือนพอดี ฉะนั้นจึงเรียกเทศกาลไหว้พระจันทร์นี้ว่า "จงชิว" "中秋""中""จง" แปลว่า "กลาง""秋""ชิว" คือ ฤดูใบไม้ร่วง กิจกรรมต่าง ๆ ในเทศกาลดังกล่าวล้วนเกี่ยวข้องกับพระจันทร์ จึงมีชื่อเรียกวันดังกล่าวต่าง ๆ นานา เช่น "月节"เทศกาลพระจันทร์"月夕" ค่ำคืนพระจันทร์ หรือบางทีก็เรียก "团圆节""เทศกาลอยู่พร้อมหน้ากันของครอบครัว""圆"หรือหยวนหมายถึงกลมตามลักษณะของพระจันทร์ จึงหมายถึงกลมเกลียว

ในกลางฤดูใบไม้ร่วง ท้องฟ้าไร้เมฆหมอก พระจันทร์จึงสว่างไสวเป็นพิเศษ ชาวบ้านมักจะมีกิจกรรมชมจันทร์ ไหว้พระจันทร์ ทานขนมไหว้พระจันทร์ด้วยกันทั้งครอบครัว