เมื่อเร็ว ๆ นี้  เนื่องจากการเติบโตของประชากรจีนติดลบ บางคนจึงกังวลว่าจีนจะสูญเสียประโยชน์จากการที่ประชากรลดลง   ตลอดจนเศรษฐกิจจีนจะเติบโตต่อไปได้หรือไม่

ความจริงคือรัฐบาลจีนให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการเติบโตของประชากรที่ติดลบมาโดยตลอด และตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงจากประเทศที่มีประชากรจำนวนมากไปสู่ประเทศที่มีทรัพยากรมนุษย์ที่แข็งแกร่ง โดยเร่งปรับปรุงทักษะและคุณภาพของแรงงาน

ย้อนไปเมื่อปี 2007  จีนได้กำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาประชากรของประเทศ  โดยชูประเด็นว่า  “การลงทุนพิเศษเพื่อพัฒนาพลเมืองอย่างรอบด้าน”  ยุทธศาสตร์นี้ให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจกับการพัฒนาพลเมือง  ความสัมพันธ์ระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจกับคุณภาพของพลเมือง  และความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาคนกับการเพิ่มขึ้นของทรัพย์สิน  เพื่อส่งเสริมให้ประชากร  เศรษฐกิจ  สังคม  ตลอดจนทรัพยากรและสภาพแวดล้อมพัฒนาด้วยกันอย่างยั่งยืน  ปี 2018  นายหลี่ เค่อเฉียง นายกรัฐมนตรีจีนในขณะนั้นระบุว่า  ตลอด 40 ปีที่จีนดำเนินการปฏิรูปและเปิดประเทศ  คุณภาพแรงงานของจีนได้ยกระดับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ผลประโยชน์ของประชากรได้เปลี่ยนเป็นผลประโยชน์จากความสามารถของบุคคลอย่างรวดเร็ว  นี่คือ "ความเชื่อมั่น" ที่ใหญ่ที่สุดสําหรับการพัฒนาของจีน  ปี   2022  รายงานในที่ประชุมสมัชชาผู้แทนพรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ 20 ระบุว่า  ความทันสมัยแบบจีนเป็นความทันสมัยแบบที่มีประชากรจำนวนมหาศาล  จีนจะสร้างระบบที่สนับสนุนการมีลูก  และจะดำเนินยุทธศาสตร์ของประเทศในการรับมือกับประชากรสูงอายุอย่างแข็งขัน

ปัจจุบัน  จีนมีประชากรกว่า 1,411 ล้านคน การลดลงของประชากรเมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนประชากรดังกล่าวยังคงค่อนข้างน้อย กล่าวโดยภาพรวมแล้ว  การเติบโตอย่างติดลบของประชากรมิอาจจะเปลี่ยนแนวโน้มการพัฒนาที่ดีของเศรษฐกิจและสังคมจีน  และก็มิอาจเปลี่ยนกระบวนการการสร้างสรรค์ความทันสมัยของจีน  ตรงกันข้าม  จำนวนประชากรของจีนที่ลดลงอย่างเหมาะสม  ยังจะทำให้การถือครองทรัพยากรเฉลี่ยต่อคนเพิ่มขึ้น

ผลการวิจัยระบุว่า  จำนวนทรัพยากรบุคคลต่างหากที่ชี้ขาดศักยภาพการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาว  ศูนย์วิจัยและพัฒนาประชากรจีน  คาดการณ์ว่า  ถึงแม้จำนวนประชากรเผชิญกับสภาวะการเติบโตติดลบ  แต่ด้วยการปรับปรุงด้านสุขภาพและระดับการศึกษา   ทรัพยากรมนุษย์ทั้งหมดของจีนจะยังคงเติบโตต่อไปก่อนปี 2040 และคงที่ภายในปี 2050

นอกจากนี้จีนมีประชากรในวัย 60-69 ปีจำนวนมาก  ผู้สูงอายเหล่านี้อุดมไปความรู้  ประสบการณ์  และความสามารถ  จึงมีศักยภาพที่จะทำงานต่อและแสดงบทบาทสำคัญในสังคมต่อไป

พร้อมกับความรู้และเทคโนโลยีมีส่วนเกื้อกูลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจมากยิ่งขึ้น  การพัฒนาและการสร้างนวัตกรรมของจีนพึ่งพาอาศัยระบบการศึกษาที่สมบูรณ์และคุณภาพบุคลากรเป็นหลัก  ปัจจุบัน  จีนมีโรงเรียนและสถาบันการศึกษาประเภทต่าง ๆ เกือบ 530,000 แห่ง  มีนักเรียนนักศึกษาจำนวนกว่า 291 ล้านคน  คิดเป็นร้อยละ 20.6 ของประชากรทั้งหมดของจีน คาดว่า ถึงปี 2030 จำนวนบุคลากรของจีนจะมีถึง 290 ล้านคน  คิดเป็นร้อยละ 40 ขึ้นไปของจำนวนคนที่ทำงาน ถึงปี 2035 จีนจะมีประชากรกว่า 400 ล้านคนที่ได้รับการศึกษาระดับวิทยาลัยขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 25ขึ้นไปของประชากรทั้งหมดของจีน  ประชากรเหล่านี้ถือเป็นความเหนือกว่าด้านทรัพยากรบุคคลของจีน

นอกจากนี้  จีนยังสนับสนุนให้พัฒนาการศึกษาในชุมชน การศึกษาในชนบท  และการศึกษาของผู้สูงอายุ  เพื่อสร้างบรรยากาศการศึกษาตลอดชีวิตของประชาชนทั้งปวง  เพื่อยกระดับคุณภาพประชากรของบ้านเมืองให้สูงยิ่งขึ้น  และมุ่งที่จะเปลี่ยนลักษณะประชากรจากแบบที่มีความเหนือกว่าด้านจำนวนให้เป็นแบบที่มีความเหนือกว่าด้านคุณภาพ  เพื่อสร้างพลังขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ

บรรดาผู้เชี่ยวชาญระบุว่า  เมื่อเผชิญกับการเติบโตของประชากรติดลบ  สิ่งที่ควรทำคือ  เพิ่มศักยภาพการเติบโตตามหลักวิทยาศาสตร์  ถึงแม้ว่าในวันข้างหน้าจำนวนแรงงานจะลดลงก็ตาม  แต่ยังคงมีศักยภาพในการเพิ่มระยะเวลาการทำงานของแรงงานให้มากขึ้น ตัวอย่างเช่น  ปัจจุบัน  แรงงานชนบทที่หางานทำในเมืองจำนวน 160 ล้านคนส่วนใหญ่จะกลับบ้านและไม่กลับมาทำงานอีกเมื่ออายุประมาณ 40 ปี  หากรัฐบาลใช้นโยบายต่าง ๆ ให้ประชากรชนบทเหล่านี้สามารถพำนักอยู่ในเมืองและเปลี่ยนเป็นประชากรเมือง  แรงงานชนบทดังกล่าวก็มีโอกาสทำงานต่อไปจนถึงอายุ 60 ปี  เมื่อทำเช่นนี้แล้ว จำนวนแรงงานก็จะเพิ่มมากขึ้นอย่างแน่นอน  อีกประการหนึ่ง  รัฐบาลดำเนินการปฏิรูปเพื่อทำลายการผูกขาดของวิสาหกจิขนาดใหญ่  สนับสนุนธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมให้มากยิ่งขึ้น เพื่อให้การแข่งขันมีความยุติธรรมมากยิ่งขึ้น  ซึ่งจะมีประโยชน์ต่อการสร้างงาน

กล่าวโดยสรุป  ปัจจุบัน  จีนไม่ได้ใช้ความเหนือกว่าจากการมีแรงงานราคาถูกในการแข่งขันระหว่างประเทศอีกแล้ว  แต่หันไปพัฒนาคุณภาพของแรงงานในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ  มุ่งที่จะเปลี่ยนจากมหาประเทศที่มีประชากรมากสุดให้เป็นประเทศที่มีความเข้มแข็งด้านทรัพยากรบุคคล  เพื่อประกันให้เศรษฐกิจและสังคมพัฒนาไปด้วยดีอย่างมีคุณภาพและต่อเนื่อง

（IN/ZHOU）