แม้พระราชวังฤดูร้อนเฉิงเต๋อ ที่เมืองเฉิงเต๋อมณฑลเหอเป่ย จะไม่ใช่พระราชวังฤดูร้อนที่ติดทะเล แต่ก็เพียบพร้อมด้วยมนต์เสน่ห์ ทั้งจากสภาพของภูมิประเทศ สภาพอากาศที่เย็นสบาย การจัดภูมิทัศน์โดยภูมิปัญญาจีนโบราณที่สืบสานมาจนถึงปัจจุบันในด้านการให้ทิศทางการตั้งอยู่ของดินน้ำ ป่าไม้ ขุนเขา เอื้อแก่ผู้อยู่อาศัยให้ความรู้สึกสงบ ร่มรื่น เย็นสบาย ผ่อนคลาย พักฟื้นกายา เติมพลังความคิดสร้างสรรค์ในการบริหารราชกิจของฮ่องเต้ในอดีตตั้งแต่รัชสมัยกษัตริย์คังซีแห่งราชวงศ์หมิงมาจนถึงกษัตริย์ฟูยีแห่งราชวงศ์ชิงซึ่งเป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายของประเทศจีน ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นสาธารณรัฐจีน และสาธารณรัฐประชาชนจีนหรือที่เราเรียกกันว่าจีนใหม่ ที่ปัจจุบันพระราชวังฤดูร้อนแห่งนี้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของคนทั่วไป เป็นสวรรค์บนดินที่ทุกคนที่มาเยือน ไม่ว่าจะมาเที่ยวชมเฉย ๆ หรือใช้ประโยชน์ในการออกกำลังกาย เล่นดนตรี ก็ล้วนมีความสุข ภายในมีสวนโบตั๋นขนาดยักษ์ที่มีโบตั๋นนับพันต้น สวนกุหลาบริมทาง แปลงปลูกพืชผัก ป่าไม้ ทุ่งหญ้า ทะเลสาบ และสิ่งปลูกสร้างที่เป็นไม้และยังคงสภาพดี คนไทยที่เป็นแฟนละครเรื่ององค์หญิงกำมะลอ สถานที่ถ่ายทำละครก็ใช้พระราชวังฤดูร้อนเฉิงเต๋อนี่แหละสวยสดงดงามขนาดไหนคงยังจำได้
เฉิงเต๋อเป็นอู่น้ำสำคัญให้ถังซานและปักกิ่ง น้ำในปักกิ่งร้อยละ ๗๐ มาจากที่นี่ เพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในปักกิ่ง เฉิงเต๋อต้องปิดโรงงานหลายแห่งทั้งโรงงานเหล็กซึ่งเคยเป็นแหล่งรายได้สำคัญ โรงงานแก้ว เหมือถ่านหิน โรงงานปูนซิเมนต์ เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีของเฉิงเต๋อ ปักกิ่งและเมืองโดยรอบ การปิดโรงงานเหล่านี้แม้จะส่งผลให้จีดีพีท้องถิ่นลดลง แต่ทุกคนยอมเสียสละเพื่อทำให้สภาพแวดล้อมดีขึ้น ข้อมูลเมื่อปี ๒๐๑๓ ยอดจีดีพีของเฉิงเต๋อ ๑๒๗,๒๐๐ ล้านหยวน เติบโตมากกว่าปีก่อนหน้าร้อยละ ๙.๓ สูงกว่าอัตราถัวเฉลี่ยของทั่วประเทศร้อยละ ๑.๖ แม้จะต้องเลิกกิจการที่เคยเป็นรายได้หลัก หันมาปลูกพืชทำอุตสาหกรรมอื่นที่ไม่ก่อมลพิษ และไม่ได้ก่อรายได้สูงนัก แต่ทั้งเจ้าของกิจการและทุกภาคส่วนต่างรวมแรงร่วมใจ นี่เป็นคุณูปการที่ยิ่งใหญ่เสียสละประโยชน์ส่วนบุคคลเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เป็นแบบอย่างให้บรรพชนรุ่นต่อไปได้ถือปฏิบัติ เพราะเรื่องสภาพแวดล้อมเป็นเรื่องของทุกคน อย่างที่ท่านหลี่ เค่อเฉียงนายกรัฐมนตรีจีน กล่าวขณะแถลงนโยบายของรัฐบาลต่อสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีน เมื่อเดือนมีนาคมปีนี้ว่า จะไม่ยอมเสียสิ่งแวดล้อมเพื่อผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจอีกต่อไปแล้ว ซึ่งเฉิงเต๋อก็ขานรับเรื่องนี้อย่างเต็มที่แบบทันทีทันใด นี่ก็เป็นความเสียสละและเป็นความรักชาติที่ยิ่งใหญ่อีกรูปแบบหนึ่ง คนเฉิงเต๋อได้พิสูจน์ให้เห็นว่าจริง ๆ แล้วยังมีอาชีพอื่น ๆ อีกมากมายที่สร้างรายได้และไม่ก่อผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ขอปรบมือให้กับจิตใจที่ยิ่งใหญ่ของทุกภาคส่วนที่นี่ในเรื่องของการเสียละร่วมกันเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีของประเทศชาติและทุกคน ถ้าทุกภูมิภาคทุกพื้นที่มีแนวคิดอย่างนี้ อากาศที่เราหายใจเข้าไปจะบริสุทธิ์สดใส น้ำสะอาดจากธรรมชาติ แมกไม้เขียวขจี ความสุขพื้น ๆ ที่ทุกคนอยากได้ก็ไม่ไกลเกินไป
เหวยชาง อำเภอเล็กที่ภารกิจไม่เล็ก
หากมาเมืองเฉิงเต๋อ ขอให้เดินทางต่อไปที่อำเภอเหวยชาง อำเภอที่อยู่ติดกับมองโกเลียใน เส้นทางระหว่างเฉิงเต๋อมาเหวยชางสวยมาก ๆ สองข้างทางเป็นภูเขาที่เขียวขจีมีการปลูกพืชอย่างพวกข้าวโพด ถั่ว ริมถนนมีการจัดสวนดอกไม้สวยสดงดงาม ระหว่างทางมีอุโมงค์ที่ตัดผ่านภูเขาหลายแห่ง ทิวทัศน์สองข้างทางยอดเยี่ยม แถมถนนหนทางก็สุดยอดมาก ๆ เป็นทางยกระดับที่กว้างใหญ่ รถราไม่พลุกพล่านมากนัก ขับรถมาเองก็สบาย
พอมาถึงเหวยชาง อำเภอที่อยู่เหนือระดับน้ำทะเลประมาณ ๘๐๐ เมตรแห่งนี้ ตัวเมืองตั้งอยู่ในหุบเขา อาคารบ้านเรือนที่เป็นชั้นเดียวยังพอมีให้เห็นบ้าง แต่คอนโดมิเนียมที่สูงตระหง่านทั้งที่เพิ่งสร้างเสร็จและกำลังสร้างนั้นมีหลายโครงการ ยวดยานหนาตารถหรูมีจำนวนไม่น้อย แสดงว่าเศรษฐกิจที่นี่ดี ผู้คนยิ้มแย้มแจ่มใสเป็นมิตรมาก ๆ โรงแรมเหวยชาง โรงแรมกลางเก่ากลางใหม่แต่มีขนาดใหญ่มีห้องพักรับรองแขกหลายระดับราคา แต่ถ้าท่านมาพักขอแนะนำว่าไม่ต้องพักห้องแอร์ ห้องที่ไม่มีทั้งพัดลมและแอร์ดีที่สุด เพราะอากาศที่นี่เย็นสบายจนไม่ต้องพึ่งแอร์ อาหารการกินในโรงแรมฝีมือมาตรฐาน อร่อยทุกจาน โดยเฉพาะอาหารพวกผักเป็นอาหารปลอดสารพิษกับอีกส่วนคือพืชผักธรรมชาติ ผักป่าและเห็ดสารพัดชนิด คุณภาพดีราคาไม่แพง
ซ่ายฮั่นป้า สร้างป่ากันพายุทรายกลับได้สวรรค์บนดิน
มาเหวยชางสำหรับดิฉันถ้าไม่ไปซ่ายฮั่นป้าถือว่ายังมาไม่ถึงเหวยชาง ซ่ายฮั่นป้าอยู่ห่างจากตัวอำเภอใช้เวลาเดินทางประมาณ ๑ ชั่วโมง สองข้างทางเป็นภูเขาสูงที่ไม่ใช่เขาหัวโล้น แต่เขียวขจี บริเวณที่ราบข้างทางจะมีการปลูกพืชต่าง ๆทั้งที่เป็นไม้ยืนต้นและล้มลุกตลอดทาง ต้นสนตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงป่าสนต้นใหญ่ ๆ ดูจะเป็นพืชที่ปลูกมากที่สุด
เมื่อเข้าสู่บริเวณที่เป็นซุ้มประตูขนาดยักษ์มีป้ายบอกว่านี่คือทางเข้าซ่ายฮั่นป้า ที่มีอาณาบริเวณถึง ๑,๑๒๐,๐๐๐ โหม่ว สารถีใจดีจอดรถให้ถ่ายภาพและถ่ายทุกข์ ทันทีที่ประตูรถเปิดบรรดาพ่อค้าแม่ค้าที่เป็นคนในท้องถ่านต่างหิ้วตะกร้ามาเสนอขายเห็ดและพืชพันธุ์จากป่าที่ตากแห้งแล้ว บ้างก็เก็บดอกไม้ที่ในพื้นที่มีดอกไม้ขึ้นเองตามธรรมชาติหลายสิบชนิดมีสีสันสวยสดหลากหลายมาร้อยเป็นมงกุฎดอกที่ทั้งสวยทั้งหอมกรุ่น ในราคา ๑๐ หยวน พอลงจากรถอากาศที่ปะทะตัวเราทำให้หลายคนต้องกลับไปใส่เสื้อคลุมอีกชั้น นี่เดือนกรกฎาคม แต่อุณหภูมิที่นี่สิบกว่าองศา
ผ่านประตูเข้ามาสองข้างทางสวยงามจนไม่อยากละสายตาผ่านป่าเขาเขียวขจีเป็นเวลานานก่อนสู่ย่านชุมชนที่มีอาคารบ้านเรือนไม่แออัดนักตึกสูงยังมีน้อย จนรถมาจอดที่หน้าพิพิธภัณฑ์ซ่ายฮั่นป้า เจ้าหน้าที่เสนอความเป็นมาของที่นี่มีภาพเก่า ๆ ของพื้นที่ที่เป็นทะเลทราย เป็นเขาหัวโล้นต้นไม้แทบไม่มี มีภาพของผู้อุทิศตนอาสาเข้ามาพลิกฟื้นผืนทรายให้เขียวขจีชุดแรก ๆ เมื่อหลายสิบปีก่อน สังเกตจากภาพเป็นคนหนุ่มคนสาวจากภาคเหนือและภาคอิสาน ช่วงแรกลำบากมากต้องกินน้ำที่ละลายจากหิมะ อุปกรณ์ก็แทบไม่มี ที่มีก็ไม่ทันสมัย อุปกรณ์บางอย่างใช้ได้เฉพาะที่ราบ พอเป็นที่สูงหน่อยต้องใช้แรงคนมือคนทั้งนั้น พักอยู่ในเพิงเล็ก ๆ สร้างจากวัสดุตามธรรมชาติที่พอหาได้ คนที่มาบุกเบิกเป็นตัวแทนของฝ่ายต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงตัวแทนกรรมกรด้วย พอปี ๑๙๗๐ หิมะตกหนัก อยู่กันอย่างทรมานแต่ไม่ท้อ หลายครอบครัวอุทิศตนเพื่อสร้างป่า ลูกหลานตามมาด้วย มาที่นี่ครูก็ไม่มี ต้องอาศัยพนักงานที่พอมีความรู้มาสอนหนังสือพร้อมทั้งสอนให้อนุรักษ์ป่าไปในตัวด้วย
พอปลูกต้นไม้ขึ้นแล้วก็เจอปัญหาแมลงมากัดกินทำลายนับร้อยชนิด ต้องหาวิธีในการกำจัด ซึ่งฝ่ายวิจัยที่นี่สามารถคดค้นยาขึ้นมากำจัดได้โดยเฉพาะ เนื่องจากพื้นที่ปลูกป่ากว้างใหญ่ไพศาลต้องใช้เครื่องบินฉีดพ่นยาฆ่าแมลง นอกจากแมลงปัญหาไฟไหม้ป่าก็น่ากลัว ที่นี่หอบังคับการป้องกันไฟไหม้ป่าโดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยเข้ามาช่วย
ซ่ายฮั่นป่านอกจากเป็นแนวป่าป้องกันพายุทรายให้เทียนสิน ปักกิ่งและมณฑลรอบข้างแ ในแง่อากาศยังสามารถปล่อยออกซิเจน โอโซนบริสุทธิ์ให้ประชากร ๓๒ ล้านคนสูดได้ ๑ ปี นอกจากป่าแล้วที่นี่ยังมีทะเลสาบอยู่จำนวนไม่น้อย ขนาดการเก็บกักน้ำเท่ากับเขื่อนขนาดใหญ่ ๑ แห่ง แต่การก่อคาร์บอนน้อยมาก เหอเป่ยกับมองโกเลียในมีแม่น้ำถู่หลีกวน(ชื่อภาษามองโกล แปลว่าแม่น้ำที่เลี้ยวลดคดเคี้ยว)ไหลผ่าน
ซ่ายฮั่นป้าสามารถลดความร้อนของพื้นที่บริเวณนี้ โดยอุณหภูมิในพื้นที่จะต่ำกว่าเขตเมือง ๕.๘ – ๑๐.๘ องศาเซลเซียส พืชพรรณสัตว์ป่าหายากหลายชนิดพบได้ที่นี่ จุดสูงสุดของที่นี่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ ๑,๑๐๐ เมตร แต่อากาศบริสุทธ์ เต็มไปด้วยออกซิเจน จนไม่ทำให้รู้สึกว่าเราอยู่บนที่สูง
หวัง ลี่จวิน ดีใจที่ทั้งชีวิตได้ร่วมสร้างป่าไม้เพื่อป้องกันพายุทรายให้เทียนสิน ปักกิ่งและบริเวณรอบข้าง
หวัง ลี่จวิน หัวหน้าป่าไม้ของซ่ายฮั่นป้า เล่าว่าพ่อแม่ของเขามาทำงานที่นี่ตั้งแต่ปี ๑๙๗๐ ต้น ๆ เนื่องจากพ่อแม่ทำงานอุทิศตนเพื่อการปลูกป่า เขาจึงสานต่อ โดยบอกว่า เขาดีใจภูมิใจที่ทั้งชีวิตได้ร่วมสร้างป่าเพื่อป้องกันพายุทรายให้เทียนสิน ปักกิ่งและบริเวณรอบข้าง เขาเล่าว่า มีปีหนึ่งช่วงเทศกาลตรุษจีน จะทำเกี๊ยวไม่มีหมูมีแต่แป้ง ต้องเอามันมาทำไส้แทนหมู รู้สึกลำบากจริง ๆ แต่ก็ต้องอยู่เพื่อให้เรามีป่า
หวัง ลี่จวิน เล่าว่า ขณะนี้มีพนักงาน ๒,๐๐๐ คน ต้องจ่ายเงินเดือนปีละประมาณ ๑๐๐ ล้านหยวน จึงจะแบ่งเป็นเขตอนุรักษ์และเขตเศรษฐกิจเพื่อสร้างรายได้ช่วยพนักงาน ขยายเขตการท่องเที่ยวไปเรื่อย ๆ
เหลย เต๋อซิน หนึ่งในเพื่อนร่วมทางบอกกับดิฉันว่าการท่องเที่ยวทำให้มนุษย์ใจกว้างขึ้น ได้ไปดู ได้ไปรู้ไปเห็น ยอมรับ และเกิดการพัฒนา การท่องเที่ยวไม่ได้ให้เพียงความสุขเดี๋ยวเดียว แต่ให้ความสุขอย่างถาวร และถ้าจะมาที่ซ่ายฮั่นป้า ควรให้เวลากับที่นี่อย่างน้อย ๓ วัน จะได้ไม่รู้สึกจะเสียดายว่าเวลาน้อยไป คณะของเรา ทุกคนรู้สึกว่า ซ่ายฮั่นป้า สร้างป่ากันพายุทรายกลับได้สวรรค์บนดิน เป็นสวรรค์บนดินขนานแท้อีกแห่งของเมืองเฉิงเต๋อ มณฑลเหอ อยากบอกว่าความงามของที่นี่เล่าไม่หมด ต้องมาสัมผัสเองค่ะ
