ปกิณกะการค้นคว้าเรื่องไท-ไทยตอนที่ 37
คำจีนที่ผสมผสานในคำพื้นฐานของภาษาไท-ไทย

ยรรยง จิระนคร์

     ภาษาจีนกับภาษาไท-ไทยมีลักษณะพ้องกันในด้านเป็น
ภาษาคำโดดด้วยกัน แต่ว่าสองภาษานี้เป็นภาษาต่างตระกูลกัน
ศัพท์พื้นฐานด้านวัตถุสิ่งของและปรากฏการณ์ธรรมชาติของ
ภาษาทั้งสอง เช่น ภูมิประเทศ เดือนดาว   ดินน้ำลมไฟ และ
อวัยวะในร่างกาย ฯลฯ มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง แต่ว่า
เมื่อพินิจพิเคราะห์อย่างถ่องแท้แล้ว เราจะพบว่า คำนับเลขตั้ง
แต่ 2 ถึง 99 ของภาษาจีนและไท-ไทยคล้ายคลึงกันมาก ศัพท์
พื้นฐานด้านชีวิตความเป็นอยู่ส่วนหนึ่งของภาษาไทเดิม-ไทลื้อ
มีร่องรอยอิทธิพลของศัพท์จีนโบราณ เช่น เรียกตะเกียบว่า
“ถู” เรียกร่มว่า “จ้อง” เรียกกระดาษว่า “เจ้” ฯลฯ ส่วนคำพื้น
ฐานของภาษาไท-ไทย เช่น แผ่น เส้น แก่น พื้น รั่ว อุ่น หุง สุก
ล่าม ถอย กว้าง ขวาง แม่ นาง ชาย แขก ไก่ ช้าง ม้า ฯลฯ
พ้องกับคำจีน แต่คำเหล่านี้ได้ผสมผสานเป็นส่วนหนึ่งของคำ
พื้นฐานของภาษาไท-ไทย โดยไม่มีความแตกต่างกับคำพื้นฐาน
อื่นๆ ของภาษาไท-ไทย จนกระทั่งไม่ค่อยมีคนรู้หรือคิดว่าเป็น
คำพ้องกับคำจีนหรือมีความเป็นมาที่เกี่ยวข้องกับภาษาจีนแล้ว
     แต่ว่า ส่วนที่สำคัญและมีคุณค่าทางวิชาการนั้น เป็นศัพท์
จีนโบราณที่ผสมผสานในด้านระบบการปกครองและความเชื่อ
ดั้งเดิม เช่น ชื่อ “ขุนเจือง” ของประมุขคนไทในยุคประวัติศาสตร์
ปรัมปรา มาจากคำ พณค (“จวินจ่าง”) อันเป็นคำสามานยนาม
ที่จีนโบราณใช้มาเรียกประมุขชนชาติส่วนน้อย เช่น คำว่า “เชียง”
ในชื่อเมือง “เชียงรุ่ง” “เชียงใหม่” ฯลฯ มาจากคำจีน ณว (“เฉิง”)
ซึ่งมีนิยามว่าเมืองที่มีกำแพง เช่นคำ “กาบใจ้” “ดับเป้า” ฯลฯ
ซึ่งเป็นระบบลำดับปีและวันแบบ 60 เป็นหนึ่งวัฏจักรของไทเดิม
มาจากระบบลำดับยามวันปีของจีนโบราณ ฯลฯ
     ผู้เขียนคิดว่า การที่คำพื้นฐานของภาษาไท-ไทยมีคำจีน
โบราณผสมผสานอยู่ส่วนหนึ่งนั้น เป็นปรากฏการณ์สำคัญที่
สามารถใช้มาศึกษาค้นคว้าประเด็นบรรพบุรุษของคนไท-ไทย
ในอดีตเคยมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับจีนโบราณ