ปกิณกะการค้นคว้าเรื่องไท-ไทยตอนที่ 38
การเทียบสำเนียงคำไทเดิมกับคำจีน
     ต้องอาศัยระบบ “ผันเสียง” อักษรจีน

ยรรยง จิระนคร์

          การค้นคว้าอิทธิพลของวัฒนธรรมจีนโบราณในวัฒนธรรม
ไทเดิม   ต้องดำเนินการเทียบเสียงคำไทเดิมกับคำจีน   แต่คำ
จีนส่วนหนึ่งมีการออกเสียงสำเนียงปัจจุบันกับสำเนียงโบราณ
ที่ต่างกัน เช่น มีสมมุติฐานว่า แว่นแคว้น   มาจากคำจีน ฯุฟค
(อำเภอจังหวัด) ซึ่งสำเนียงจีนแมนดารินปัจจุบันออกเสียงว่า
เซี่ยนจวิ้น สำเนียงต่างกับ แว่นแคว้น มาก   ทำให้ไม่มั่นใจใน
สมมุติฐานดังกล่าว แต่เมื่อไปค้นหาสำเนียงจีนโบราณ   ก็รู้ว่า
ศัพท์นี้ในอดีตออกเสียงว่า     เฮวียนกวิ้น ซึ่งมีความใกล้เคียง
กับ แว่นแคว้น ฉะนั้น   การค้นหาสำเนียงโบราณของคำศัพท์
จีน จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาเปรียบเทียบคำศัพท์
ไทเดิมกับคำศัพท์จีน แต่ว่า เราจะค้นหาสำเนียงโบราณของคำ
จีนได้อย่างไรเล่า ?
         หนังสือจีนเป็นอักษรโดดตายตัว มิใช่อักษรสะกด อักษร
แต่ละตัวมีสำเนียงออกเสียงของแต่ละตัว ปทานุกรมอักษรจีน
เล่มแรกชื่อ   “ซัวเหวิน”   (อธิบายอักษร)       ที่บัณฑิตชื่อ
สวี่เซิ่นเรียบเรียงเมื่อค.ศ.121 สมัยราชวงศ์ตงฮั่น ก็ได้แต่ระบุ
ว่าอักษรตัวนี้ออกเสียงพ้องกับอักษรตัวหนึ่งตัวใด ต่อมาเมื่อ
พุทธศาสนาแพร่เข้าสู่ประเทศจีน พระคัมภีร์ภาษาสันสกฤต
ต้องแปลเป็นภาษาจีน พระภิกษุจีนจึงทราบว่า วิธีสะกดเสียง
โดยพยัญชนะผสมกับสระและตัวสะกด สามารถได้เสียงที่
แม่นยำ บัณฑิตจีนก็ได้ประดิษฐ์คิดค้นระบบ “ผันเสียง”
คือเลือกอักษรจีนตัวหนึ่งกำหนดเป็นพยัญชนะ เลือก
อักษรจีนอีกตัวหนึ่งกำหนดเป็นสระและตัวสะกด เอามาสะกด
เสียงเพื่อกำหนดการออกเสียงของอักษรจีน ทำให้บัณฑิตจีน
ได้เรียบเรียงคู่มือระบบ “ผันเสียง” หลายต่อหลายเล่ม ในช่วง
รัชศกหย่งซีแห่งราชวงศ์ซ่งตอนต้น (ค.ศ. 984-987) ราชสำนัก
ราชวงศ์ซ่งสั่งให้บัณฑิตชื่อสวีเสวียนชำระปทานุกรมอักษร“ซัวเหวิน”
ฉบับเก่าแก่ดังกล่าว สวีเสียนนอกจากชำระปรับปรุง
เนื้อหาของปทานุกรมแล้ว ยังได้อาศัยคู่มือระบบสำเนียงการ ออกเสียงชื่อ “ถางยิ่น” (สำเนียงสมัยถัง) ฉบับค.ศ. 752
สมัยราชวงศ์ถัง มาทับเสียงระบุการออกเสียงอ่านของอักษร แต่ละตัวในปทานุกรมเล่มนี้ ทำให้ประเทศจีนมีปทานุกรม
อักษรจีนที่ทับเสียงสำเนียงสมัยราชวงศ์ถังตั้งแต่คริสต์ศตวรรษ ที่ 10 สมัยราชวงศ์ซ่งเป็นต้นมา
   การศึกษาเทียบเสียงคำไทเดิมกับคำจีน ได้อาศัยอ้างอิง ปทานุกรม “ซัวเหวิน”ฉบับชำระที่มีการทับเสียงด้วยระบบ“ผันเสียง”
ระบบ “ผันเสียง” ของจีนโบราณนี้ เป็นผลที่เกิดจาก ประสบการณ์การแปลพระคัมภีร์สันสกฤตในอดีตกาล