นายสตีเฟน ออร์ลินส์ใช้ชีวิตในไต้หวันและได้รับปริญญาทางกฎหมาย หลังจากนั้นได้มีโอกาสกลับไปทำงานในกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ปี 1979 เขาย้ายไปทำงานที่กรุงปักกิ่ง ได้เห็นความยากจนของจีน บางทีเจอชาวจีน แต่ไม่กล้าพูดคุยกัน เพราะว่าเขาเป็นชาวต่างชาติ เพื่อนๆ จีนต้องได้รับอนุมัติจากทางการ จึงสามารถที่จะชวนเขาไปทานข้าวที่บ้าน
แต่ในทุกวันนี้ เนื่องจากบทบาทของ "แถลงการณ์เซี่ยงไฮ้" ชาวจีนไม่ต้องรายงานกับทางการ ก็สามารถคบเพื่อนทุกคนที่ตนเองชอบ หลายร้อยล้านคนได้พ้นจากสภาพยากจน นักลงทุนและพ่อค้าสหรัฐฯ จำนวนนับแสนคน ได้ร่วมมือช่วยสร้างความสัมพันธ์ทางการค้าทวิภาคีขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของโลก แต่ละปีมีสินค้าและเสื้อผ้าสหรัฐฯ ยอดมูลค่าประมาณ 160,000 ล้านเหรียญสหรัฐฯ จำหน่ายในตลาดจีน สร้างโอกาสการมีงานทำเกือบ 1 ล้านคนให้กับสหรัฐฯ นอกจากนั้น การลงทุนโดยตรงในสหรัฐฯ ของจีน ยังได้สร้างโอกาสการมีงานทำอีก 100,000 ตำแหน่งให้กับสหรัฐฯ ด้วย บริษัทแอปเปิลตั้งโรงงานในจีนผลิตสมาร์ทโฟนที่ขายดีที่สุดในโลก รถยนต์ของบริษัทเจนเนอรัล มอเตอร์ส (General Motors) ขายดีมากในจีน ทั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การทำงานของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหลและดร.เฮนรี คิสซิงเจอร์ประสบความสำเร็จเกินกว่าที่คาดหวังอย่างมาก
นายสตีเฟน ออร์ลินส์กล่าวแสดงความเสียใจว่า นโยบายกต่างประเทศของสหรัฐฯ ในเอเชียไต้ ภูมิภาคตะวันออกกลาง แอฟริกา ทวีปอเมริกาใต้และยุโรปไม่ค่อยบังเกิดผล เมื่อเราทบทวนสงครามที่เคยเกิดขึ้นหลายรอบในเขตเหล่านี้ ประชากรที่ยากจนยังมีจำนวนมาก และยังไม่สามารถขจัดสภาพที่เป็นปรปักษ์กัน ทั้งนี้ จะทำให้เราเข้าใจถึงความสำเร็จของ "แถลงการณ์เซี่ยงไฮ้" คือนำมาซึ่งสันติภาพ ความเจริญรุ่งเรืองและกำลังการผลิตที่พัฒนาขึ้นมาก เป็นผลการชัยชนะทางการทูตสำคัญของสหรัฐฯ แม้ว่าปัจจุบัน สองฝ่ายยังมีข้อโต้แย้งกันเกี่ยวกับการค้า สิทธิมนุษยชน ปัญหาทะเลจีนใต้ ทะเลตะวันออกจีน ตลอดจนปัญหาเกาหลี ดังนั้น การกระทำที่ท้าทายนโยบายที่ให้บริการแก่ชาวสหรัฐฯ อย่างดีเป็นเวลานาน 45 ปีนั้น ล้วนจะไม่บังเกิดผลใดๆ เราขอชื่นชมสติปัญญาของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหลและดร.เฮนรี คิสซิงเจอร์ และเชื่อมั่นว่า "แถลงการณ์เซี่ยงไฮ้" จะนำมารซึ่งสันติภาพแก่ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอีก 45 ปี
เมื่อปี 1949 สงครามกลางเมืองจีนระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์ที่นำโดยเหมา เจ๋อตุงกับพรรคพรรคก๊กมิ่งตั๋ง ที่นำโดยจอมพลเจียง ไคเช็คสิ้นสุดลง จอมพลเจียง ไคเช็คพ่ายแพ้ และนำกองกำลังส่วนที่เหลืออพยพไปอยู่บนเกาะไต้หวัน สองฝั่งช่องแคบไต้หวันเป็นปรปักษ์กันเป็นเวลานาน
เมื่อวันที่ 28 กุมาพันธ์ปี 1972 จีนและสหรัฐฯ ลงนาม "แถลงการณ์เซี่ยงไฮ้" ปี 1978 สองฝ่ายได้ประกาศ "แถลงการณ์การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต" วันที่ 17 สิงหาคมปี 1982 สองฝ่ายได้ประกาศ "แถลงการณ์ 17.8" รวมเป็นชื่อหนึ่งว่า "แถลงการณ์สามฉบับระหว่างจีนกับสหรัฐฯ " ซึ่งเป็นเอกสารชี้นำการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ โดยแถลงการณ์ 3 ฉบับนี้ล้วนเน้นหลักการจีนเดียว
ดร.หลี่ อี้หู่ ผู้อำนวยการสถาบันไต้หวันศึกษา มหาวิทยาลัยปักกิ่งกล่าวว่า ปัญหาไต้หวันเป็นประเด็นหลักของความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ หลักการจีนเดียวเป็นพื้นฐานทางการเมืองของการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ การสร้างความสัมพันธ์ของประเทศใหญ่แบบใหม่ สหรัฐฯ ควรจัดการปัญหาไต้หวันอย่างเหมาะสม ไม่ให้สถานการณ์ความร่วมมือระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ถูกกระทบ พร้อมๆกับกำลังของประเทศและฐานะในสากลของจีนนับวันสูงขึ้น จีนมีความตั้งใจในการรักษาหลักการจีนเดียว เน้นบทบาทของแถลงการณ์ร่วมสามฉบับที่มีในการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ คัดค้าน "กฎหมายว่าด้วยความสัมพันธ์กับไต้หวัน" และ "การรับรอง 6 ประการ" ของสหรัฐฯ ที่แซกแทรงกิจการภายในของจีน วิงวอนให้สหรัฐฯ จัดการปัญหาไต้หวันอย่างเหมาะสม ปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้ใน "แถลงการณ์ 17.8" หยุดจำหน่ายอาวุธแก่ไต้หวัน การซื้ออาวุธที่ล้าสมัยจากสหรัฐฯ ในราคาสูงนั้น ไม่สามารถนำความปลอดภัยมาให้กับชาวไต้หวัน รังแต่จะเพิ่มภาระให้ชาวไต้หวันหนักขึ้นเท่านั้น
(In/Lin)
