วัดไป๋หม่า

วัดไป๋หม่า (白马寺) หรือวัดม้าขาวอยู่ห่างไปทิศทางตะวันออกของเมืองเก่าลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน ทางภาคกลางของจีนประมาณ 12 กิโลเมตร สร้างขึ้นเมื่อค.ศ. 68 สมัยราชวงศ์ตงฮั่น เป็นวัดโบราณแห่งแรกหลังจากพุทธศาสนาเผยแผ่เข้าสู่จีน จึงเป็นต้นกำเนิดของพุทธศาสนาในจีน โบราณสถานที่ยังเหลืออยู่ในปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นของราชวงศ์หยวน หมิงและชิง ภายในวัดมีรูปปั้นพระพุทธรูปและพระอรหันต์หลายองค์ เป็นโบราณวัตถุที่ล้ำค่า

เล่ากันว่า เมื่อค.ศ. 65 สมัยราชวงศ์ตงฮั่น ในค่ำคืนเทศกาลหยวนเซียว ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำเดือนอ้ายตามจันทรคติ จักรพรรดิฮั่นหมิงตี้ทรงพระสุบินว่า มีบุรุษร่างทองสูงใหญ่ และมีแสงขาวสว่างรอบศีรษะ เหาะเหินเหนือพระวิหาร วันรุ่งขึ้น พระองค์จึงตรัสถามขุนนางทั้งหลาย ขุนนางคนหนึ่งนามว่าฟู่อี้กราบทูลว่า ฝั่งตะวันตกมีเทพเจ้า พระนามว่า "พระพุทธเจ้า" มีรูปทรงเหมือนกับร่างทองที่พระองค์สุบินถึง จักรพรรดิฮั่นหมิงตี้จึงมีรับสั่งให้ขุนนางจำนวน 18 คนไปอัญเชิญพระคัมภีร์จากทิศตะวันตก เมื่อทูตของราชวงศ์ตงฮั่นเดินทางถึงพื้นที่แถวอัฟกานิสถาน ได้พบพระเถระจากอินเดีย 2 รูป มอบพระคัมภีร์และพระพุทธรูปจำลององค์พระศรีศากยามุนีเจ้า ถึงค.ศ. 67 พระเถระ 2 รูปได้รับนิมนต์ออกเดินทางมาร่วมกับราชทูตจากราชวงศ์ฮั่น โดยให้ม้าสีขาวแบกพระคัมภีร์และพระพุทธรูปกลับสู่เมืองลั่วหยาง เมืองหลวงของราชวงศ์ตงฮั่น ปีต่อมา จักรพรรดฮั่นหมิงตี้ ทรงมีรับสั่งให้สร้างวัดในทิศตะวันตกของเมืองลั่วหยาง เพื่อรำลึกถึงคุณความดีของม้าขาว และทรงพระราชทานนามให้ว่า วัดไป๋หม่า และให้พระเถระจากอินเดีย 2 รูปจำพรรษาที่วัด เพื่อแปลคัมภีร์และเผยแผ่พุทธศาสนา และนี่จึงเป็นที่มาของวัดไป๋หม่าที่ถือเป็นแหล่งกำเนิดของพุทธศาสนาในจีน

ภายในวัดไป๋หม่า มีเจดีย์ พระวิหาร ต้นไม้โบราณจำนวนมาก ทำให้เกิดบรรยากาศที่เงียบสงบ ซึ่งสิ่งก่อสร้างสำคัญภายในวัดส่วนใหญ่อยู่บริเวณสองข้างถนนเส้นตรงจากใต้ไปเหนือ พระวิหารใหญ่ 5 แห่งตั้งอยู่อย่างเป็นระเบียบ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปสมัยราชวงศ์หยวน 23 องค์ เป็นการผสมสายไหม ปอ กับผงหินที่มีสีและสีน้ำมัน แต่ละองค์มีน้ำหนัก 3-5 กิโลกรัม แม้ว่าในช่วงกว่า 700 ปีตั้งแต่ราชวงศ์หยวนจนถึงปัจจุบันไม่ได้รับการบูรณะซ่อมแซม แต่ยังคงสีสันสดใสดังเดิม เป็นสิ่งล้ำค่าที่สุดของวัดไป๋หม่า

นอกจากเป็นวัดแห่งแรกของจีนแล้ว วัดไป๋หม่ายังเป็นสถานที่เผยแผ่พุทธศาสนาแห่งแรก สถานที่แปลคัมภีร์แห่งแรกของจีน และพระสงฆ์รูปแรกของจีนก็ทำพิธีบวชที่วัดแห่งนี้ ปัจจุบัน ในวันขึ้นปีใหม่ทุกปี คนจีนและชาวต่างชาตินิยมชุมนุมกันที่วัดไป๋หม่า ฟังเสียงระฆังจากวัดไป๋หม่า 108 เสียง เพื่อขจัดความทุกข์ความกังวลออกจากใจ ทำให้จิตใจสงบ

เมื่อสมัยราชวงศ์ถัง วัดไป๋หม่ามีอาณาบริเวณกว้างใหญ่มาก ปัจจุบัน มีพื้นที่ประมาณ 40,000 ตารางเมตร นอกจากพระพุทธรูปแล้ว ยังมีป้ายหิน เจดีย์ฉีหยุน สุสานของพระเถระอินเดีย และแท่นเผาคัมภีร์ด้วย

หลังปี 1990 วัดไป๋หม่าได้รับมอบพระพุทธรูปที่มิตรต่างชาติและอุบาสกอุบาสิกานำมาถวาย ประดิษฐานในพระวิหารต่างๆ รวมถึงพระพุทธรูปจากไทยเมื่อปี 1991 ถูกประดิษฐานในพระวิหารแบบไทย

ภายในวัดยังมีบ่อน้ำอธิษฐานที่มีประวัติศาสตร์กว่า 1,000 ปีแล้ว เชื่อกันว่าบ่อน้ำแห่งนี้สามารถนำความสมหวัง ศิริมงคล ความแข็งแรงและสันติสุขให้กับชาวโลก ดังนั้น นักท่องเที่ยวมักชอบโยนเงินลงไป เพื่อขอพรจากบ่อน้ำ