ปกิณกะการค้นคว้าเรื่องไท-ไทยตอนที่ 41
ข้อความในหนังสือพื้นเมือง
เมืองลื้อตอนต้นมิใช่เอกสารร่วมสมัย

ยรรยง จิระนคร์

        หนังสือพื้นเมืองเมืองลื้อหรือหนังสือเชื้อเครือเจ้าแสน- หวีสิบสองพันนาเป็นเอกสารของราชสำนักหอคำเชียงรุ่ง
ที่เรียบเรียงด้วยอักษรไทลื้อ   เนื่องจากอักษรไทลื้อเดิม ทีเป็นอักษรล้านนาที่แพร่เข้ามาในเมืองลื้อพร้อมกับพระ-
พุทธศาสนาเมื่อศริสต์ศตวรรษที่   15   เพราะฉะนั้น   ข้อ ความช่วงก่อนคริสต์ศตวรรษที่   14   ในหนังสือพื้นเมือง
เมืองลื้อ มิใช่บันทึกร่วมสมัย   หากเป็นบันทึกที่จดเพิ่ม เติมภายหลังที่มีอักษรไทลื้อแล้ว   เหมือนดั่งที่ศจ.ฟางกั๊ว
ยี่ซึ่งเป็นปราชญ์ด้านประวัติศาสตร์ยูนนานเคยกล่าวว่า: “เหตุการณ์ช่วงก่อนสมัยราชวงศ์หมิงตอนต้นในหนังสือ
พื้นเมืองเมืองลื้อเดิมเป็นแค่คำบอกเล่าท่ีเล่าสืบต่อกันมา ถึงช่วงสมัยราชวงศ์หมิงตอนต้นจึงเริ่มบันทึกในหนังสือ”
       ข้อความบันทึกในหนังสือพื้นมืองเมืองลื้อช่วงตั้งแต่ ก่อตั้งเมืองลื้อในค.ศ.1160 ถึงสมัยราชวงศ์หมิงตอนต้น
ในปลายคริสต์ศตวรรษที่   14   มีข้อความที่คลุมเครือจริง ก่อนอื่น หนังสือพื้นเมืองเมืองลื้อตอนเริ่มต้น   กล่าวว่า
พญาเจืองมาเป็นเจ้าเมืองลื้อ โดยไม่สามารถระบุว่าพญา เจืองนี้เป็นใคร ? มาจากไหน ? พญาหรือเพี้ยก็คือพระ-
ยาซึ่งเป็นบรรดาศักดิ์ของคนไท-ไทยที่มีสีสันภารตที่       แพร่เข้ามาตามพระพุทธศาสนาช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15
ดังนั้น คำว่าพญาในกรณี “พญาเจือง” น่าจะเป็นคำว่าขุน ในกรณี “ขุนเจือง” ที่เป็นชื่อที่เล่าลือว่าเป็นประมุขคนไท
ในประวัติศาสตร์ยุคปรัมปรา   ผู้เขียนได้ศึกษาวิเคราะห์ แล้วว่า “ขุนเจือง”   เป็นสามานยนามที่ราชสำนักจีนใช้มา
เรียกประมุขชนกลุ่มน้อยในสมัยโบราณ กรณีนี้ก็เป็นการ แสดงว่าช่วงก่อตั้งอาณาจักรเมืองลื้อนั้นยังไม่มีอักษรไทลื้อ
เลยไม่อาจจะมีเอกสารร่วมสมัยบันทึกชื่อจริงของประมุข ช่วงนั้นได้
         นอกจากนี้ ข้อความบันทึกของหนังสือพื้นเมืองเมือง ลื้อในช่วงดังกล่าวไม่ละเอียด บางรัชกาลมีข้อความแค่
ปีที่สืบราชสมบัติและปีสวรรคตเท่านั้น และยังปรากฏข้อ ความที่อวดอ้างเกินจริงจนกระทั่งไม่สอดคล้องกับเหตุ-
การณ์ทางประวัติศาสตร์ เช่น กล่าวว่า พญาเจืองมีนาง สนม 12,000 คน   มีไพร่เมือง 8   ล้าน 4 แสน   4 หมื่นคน
ช้าง 9 พันเชือก ม้า 9 หมื่น 7   พันตัว และกล่าวว่าเมื่อ ทำพิธีราชาภิเษกพญาเจืองเป็นเจ้าเมืองลื้อนั้น   ราชทูต
เมืองแกว (อันนัม) พญาล้านนาพญาล้านช้าง พญาเมือง- ขืนไปร่วมพิธี ซึ่งตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ อาณา-
จักรล้านนาก่อตั้งเมื่อค.ศ.1396 อาณาจักรล้านช้างก่อตั้ง เมื่อค.ศ.1353 เมืองขืนคือเชียงตุงเป็นหัวเมืองของอาณา-
จักรเชียงแสนเมื่อค.ศ.1262 ไม่อาจจะไปร่วมพิธีราชา- ภิเษกในปีค.ศ.1160 ได้   ส่วนเมืองแกวหรืออาณาจักรอัน-
นัมเป็นประเทศที่ห่างไกลหลายร้อยกิโลเมตร ไม่เคยมี ความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการหรือทางส่วนตัวกับเมือง
ลื้อเลย หนังสือพื้นเมืองเมืองลื้อบางสำนวนถึงกับอวดอ้าง ว่า เมืองแกวล้านนาล้านช้างล้วนเป็นเมืองขึ้นใต้อาณัติ
ของเมืองลื้อผู้เขียนคิดว่าคงเป็นการอวดอ้างของบันฑิต ท้องถิ่นในอดีตที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์