เขตปกครองตนเองชนเผ่าอุยกูร์ซินเจียงตั้งอยู่ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน เป็นเขตบริหารระดับมณฑลที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดของจีน โดยมีพื้นที่ 1.66 ล้านตารางกิโลเมตร เป็น 1 ใน 6 ของพื้นที่ทั้งหมดของจีน เขตปกครองตนเองซินเจียงเป็นช่องทางสำคัญของเส้นทางสายไหมสมัยโบราณของจีน เพราะมีเขตแดนนติดต่อกับประเทศอื่นถึง 8 ประเทศ ได้แก่ รัสเซีย คาซักสถาน คีร์กิซสถาน ทาจิกิสถาน ปากีสถาน มองโกเลีย อินเดีย และอัฟกานิสถาน

เขตปกครองตนเองซินเจียงได้สมญานามว่า เป็นดินแดนแห่งผลไม้ โดยชาวท้องถิ่นต่างมีสวนผลไม้ของตน และเกือบทุกคนต่างมีความรู้และทักษะในการปลูกผลไม้เป็นเลิศ ผลไม้ที่ปลูกในซินเจียงจึงไม่เพียงแต่ส่งออกไปขายได้ทั่วประเทศจีนเท่านั้น หากยังเป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศอีกด้วย สาเหตุสำคัญที่ผลไม้ของเขตปกครองตนเองซินเจียงหวานอร่อยเป็นพิเศษก็คือ ที่นี่มีแดดดีและช่วงกลางวันยาวนาน ในช่วงเช้าและเย็นจะมีอากาศเย็นสบาย แต่ช่วงกลางวันมีอากาศร้อนจัด จึงเหมาะสำหรับการปลูกผลไม้เป็นพิเศษ ซึ่งผลไม้ขึ้นชื่อของซินเจียง อาทิ

1. องุ่นเมืองถูหลู่ฟัน

เมืองถูหลู่ฟัน มีภูมิประเทศเป็นแบบแอ่งกะทะ ประกอบกับภูมิอากาศก็เหมาะสม จึงเอื้อต่อการปลูกองุ่นอย่างดี โดยองุ่นของถูหลู่ฟันเป็นที่ขึ้นชื่อทั่วประเทศจีน ปลูกได้กว่า 500 พันธุ์ พันธุ์ที่ดีที่สุดมีเกือบ 20 ชนิด เช่น องุ่นขาวไร้เมล็ด องุ่นรสนม องุ่นแดง และองุ่นกุหลาบ เป็นต้น

ถ้าเอ่ยถึง "องุ่นถูหลู่ฟัน" โดยทั่วไปจะหมายถึง "องุ่นขาวไร้เมล็ด" ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีรสหวานเป็นพิเศษ และเหมาะที่จะนำไปตากแห้งมากที่สุด โดยผลิตผลที่ได้จะมีสีเขียว เนื้อนุ่ม ถือเป็นของเกรดดีที่สุดของจีน ได้สมญานามว่าเป็นไข่มุกสีเขียว โดยจะทยอยสุกในช่วงกรกฎาคมถึงตุลาคมของทุกปี ส่วนในเดือนอื่นๆ ก็จะมีองุ่นแห้งที่ได้จากสายพันธุ์อื่นให้เก็บเกี่ยว

ในเมืองถูหลู่ฟัน มีวิธีทำองุ่นแห้งที่ไม่เหมือนใคร โดยจะสร้างห้องดินที่เจาะรูไว้มากมาย เพื่อให้อากาศหมุนเวียนถ่ายเทได้ดี ภาษาจีนเรียกว่า "อินฝาง" องุ่นที่ตากไว้ในนี้จึงสามารถแห้งได้ดีโดยธรรมชาติ

ปัจจุบัน องุ่นขาวไร้เมล็ดยังแบ่งย่อยลงไปอีกเป็น 20 กว่าชนิด โดยองุ่นที่ใช้หมักทำไวน์จะมีอีกประมาณ 40 พันธุ์

2. แคนตาลูปฮามี่

แตงแคนตาลูปมีต้นกำเนิดในเขตซินเจียง เนื่องจากพันธุ์ที่ปลูกในเมืองฮามี่มีรสชาติอร่อยและขึ้นชื่อมากที่สุด เลยตั้งชื่อเรียกภาษาจีนตามชื่อเมืองว่า "ฮามี่กวา" หรือ "แตงฮามี่" ตั้งแต่สมัยจักรพรรดิคังซีแห่งราชวงศ์ชิงของจีน แคนตาลูปเมืองฮามี่ถูกนำขึ้นถวายจักรพรรดิ จึงเริ่มเป็นที่รู้จักและร่ำลือถึงปัจจุบัน ปัจจุบัน แคนตาลูปที่ปลูกในซินเจียงไม่ว่าจะพันธุ์ใดต่างเรียกรวมกันว่าฮามี่กวาหมด

แคนตาลูปของซินเจียงมีกว่า 180 ชนิด โดยมีรูปทรงทั้งยาวและกลม ส่วนเปลือกก็จะมีทั้งสีเขียวกับสีเหลือง มีลายกับไม่มีลาย ส่วนเนื้อก็มีทั้งสีขาว สีส้ม และสีเขียว บางชนิดจะกรอบ บางชนิดจะนิ่ม ส่วนขนาดของลูกก็ไม่เหมือนกันระหว่างชนิดต่างๆ

เมืองฮามี่ตั้งอยู่ใกล้ๆ "หุบเขาไฟ" ในเรื่องไซอิ๋ว จึงมีอากาศแห้ง มีแดดดีและอุณหภูมิจะสูงในกลางวัน ขณะที่อากาศตอนเช้ากับกลางคืนจะเย็นมาก ซึ่งเหมาะต่อการเจริญเติบโตของแคนตาลูปอย่างมาก

ผลไม้ขึ้นชื่อของซินเจียงนอกจากองุ่น และสาลีแล้วยังมีอีกหลายอย่า ถ้ามีโอกาสมาเที่ยวซินเจียง อย่าลืมซื้อหาผลไม้ของที่นี่ทานกันดู และถ้าต้องการซื้อของฝากก็ขอแนะนำให้เป็นลูกเกดกับพุทราแห้ง รับรองว่าคุณภาพดีไม่มีผิดหวังแน่นอนจ้า

Yim/Ldan